- यो आलेख लेखक अम्गाईको नितान्त व्यक्तिगत विचार हो।
आज नेपालको राजनीतिमा एउटा नयाँ शक्तिको उदय भएको छ, जसले परम्परागत राजनीतिक दलहरूको वर्चस्वलाई चुनौती दिदै जनतामाझ नयाँ आशाको किरण छरेको छ। यो शक्ति हो – राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)। दैनिक हजारौको संख्यामा मानिसहरू यस पार्टीमा आबद्ध हुनु कुनै संयोग मात्र होइन, यो नेपाली जनताको वर्षौको निराशा, आक्रोश र अबको विकल्पको खोजीको परिणाम हो।
पुरानो राजनीतिक संस्कारबाट आजित भइसकेका नागरिकहरूले रास्वपामा एउटा यस्तो विकल्प देखेका छन्, जसले नेपाललाई राजनीतिक स्थिरता, सुशासन, आर्थिक समृद्धि र स्वाभिमानी राष्ट्रवादको बाटोमा लैजान सक्छ भन्ने उनीहरूलाई विश्वास छ।
रास्वपाको यो सफलताको यात्रा केवल दृढ संकल्प, स्पष्ट दृष्टिकोण र अनुशासनको फल हो। यसको लक्ष्य केवल २०८४ को निर्वाचनमा पहिलो पार्टी बन्ने मात्र होइन, देशको राजनीतिक संस्कारलाई नै नयाँ युगतर्फ डोऱ्याउनु हो। जनताले अब खोक्रो भाषण र झूटा आश्वासनमा विश्वास गर्न छोडिसकेका छन्। उनीहरू परिणाममुखी काम, पारदर्शिता र जवाफदेहिता खोजिरहेका छन्। अनुशासन, एकाग्रता, निरन्तरता, त्याग, आत्म–नियन्त्रण र धैर्य जस्ता यी सिद्धान्तहरूले पार्टीको आन्तरिक व्यवस्थापनलाई मात्र बलियो बनाएको छैन, यसले जनतामाझ विश्वास पनि निर्माण गरेको छ। यसैले गर्दा, आज राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी एक मात्र आशाको किरण र निर्विकल्प पार्टीको रूपमा स्थापित भएको छ।
स्पष्ट सिद्धान्त र परिणाममुखी कार्यशैली
पुराना राजनीतिक दलहरूको असफलताको एउटा प्रमुख कारण उनीहरूको कमजोर वैचारिक धरातल र सिद्धान्तहीन गठबन्धनको राजनीति हो। सत्ताको लोभमा उनीहरूले आफ्नो मौलिक विचारधारालाई बिर्सेर जस्तोसुकै गठबन्धन बनाए, जसले गर्दा जनताले कुन पार्टीको के सिद्धान्त हो भन्ने कुरामा अन्योल र निराशा महसुस गरे। यसको ठीक विपरीत, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी प्रगतिशील राष्ट्रवादमा आधारित स्पष्ट विचारधाराका साथ अगाडि आएको छ।
यो राष्ट्रवाद संकीर्णता होइन, बरु पूर्ण देशभक्ति हो, जसले राष्ट्रको माटो, संस्कृति र स्वाभिमानको रक्षालाई सर्वोपरी राख्छ। यसले जातीय, क्षेत्रीय वा धार्मिक विभाजनलाई मलजल गर्ने प्रवृत्तिको विरोध गर्दछ र सबै नेपालीको अनुहारमा खुसी ल्याउने अभियानमा जोड दिन्छ। यसैले गर्दा, यस पार्टीमा सबै वर्ग, जाति र समुदायका मानिसहरूले आफ्नोपन महसुस गर्दै यसमा आबद्ध भइरहेका छन्।
रास्वपाको अर्को विशेषता यसको परिणाममुखी कार्यशैली र पूर्ण जवाफदेहिता हो। परम्परागत दलहरूले निर्वाचनका बेला ठूला-ठूला वाचा र आश्वासन दिए पनि सत्तामा पुगेपछि ती पूरा गर्न सकेनन्। रास्वपा भने खोक्रो वाचामा होइन, परिणाममा विश्वास गर्छ। हरेक प्रतिबद्धताका लागि यसले स्पष्ट, समयबद्ध र नाप्न सकिने लक्ष्य (KPIs) तोक्ने कुरामा जोड दिएको छ। यदि यो पार्टी सरकारमा पुग्यो भने महत्त्वपूर्ण कामहरूको प्रगति जनताले सिधै हेर्न मिल्ने गरी सार्वजनिक ड्यासबोर्ड बनाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ। ‘५ वर्षमा ५ लाख रोजगारी’ जस्ता नारा मात्र दिएर होइन, कुन क्षेत्रमा, कुन वर्ष कति रोजगारी सिर्जना भयो र त्यसको अनुगमन कसरी भयो भन्ने सबै विवरण सार्वजनिक गरिनेछ। यसले पार्टीलाई पूर्ण जवाफदेही बनाउँछ र जनताले कामको वास्तविक नतिजा देख्न पाउँछन्। यही पारदर्शिता र जवाफदेहिताको प्रतिबद्धताले गर्दा रास्वपाप्रति जनताको विश्वास बढेको छ।
भ्रष्टाचारमुक्त सुशासन र आर्थिक पारदर्शिता
नेपालको राजनीतिमा भ्रष्टाचार एउटा गहिरो जरा गाडेको समस्या हो, जसले पुरानो दलहरूलाई नराम्ररी गाँजेको छ। सानो भ्रष्टाचारदेखि लिएर उच्च तहसम्मको अनियमितताले जनताको राज्यप्रतिको विश्वास क्षय भएको छ। जवाफदेहिताको अभाव र दण्डहीनताले भ्रष्टाचारलाई अझ बढावा दिएको छ। यसको ठीक विपरीत, रास्वपाले भ्रष्टाचारमुक्त सुशासनको मूल मन्त्र लिएर आएको छ। यो पार्टीले सार्वजनिक सेवालाई सहज, पारदर्शी र छिटो बनाउन डिजिटल प्रविधिको अधिकतम प्रयोग गर्ने योजना बनाएको छ।
अनलाइन सेवा, डिजिटल भुक्तानी, गुनासो सुन्ने डिजिटल संयन्त्र र सरकारी कागजातको डिजिटलाइजेसन जस्ता कामहरूलाई प्राथमिकता दिदा भ्रष्टाचार घट्ने र नागरिकले अनावश्यक झन्झटबाट मुक्ति पाउने कुरामा जनता विश्वस्त छन्।
आर्थिक पारदर्शिता रास्वपाको अर्को महत्त्वपूर्ण विशेषता हो, जसले यसलाई परम्परागत दलहरूभन्दा फरक बनाउँछ। पुरानो दलहरूले आफ्नो आर्थिक कारोबारमा पारदर्शिता अपनाएनन्, जसले गर्दा उनीहरूमाथि विभिन्न शंका र आरोप लाग्ने गर्यो। रास्वपाले भने पार्टीले कहाँबाट चन्दा लियो र कसरी खर्च गर्यो भन्ने सबै विवरण निर्वाचन आयोगको नियमभन्दा अगाडि बढेर नियमित रूपमा सार्वजनिक गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ। यसका साथै, रास्वपाका नेता तथा कार्यकर्ताले साधारण र मितव्ययी जीवनशैली अपनाउने कुराले पनि जनतामा सकारात्मक सन्देश दिएको छ। सरकारमा गएपछि सरकारी ढुकुटीको हरेक पैसाको अधिकतम सदुपयोग गर्ने र अनावश्यक खर्च जस्तै, विलासी गाडी खरिद वा अनावश्यक विदेश भ्रमणमा कडाइका साथ पूर्ण रोक लगाउने प्रतिबद्धताले जनतामाथि भ्रष्टाचारको बोझ थोपर्ने पुरानो संस्कारलाई अन्त्य गर्ने आशा जगाएको छ।
योग्यतामा आधारित अवसर र सक्षम नेतृत्व
पुरानो राजनीतिक दलहरूमा नयाँ र सक्षम नेतृत्व विकास हुन सकेन। एउटै पुस्ताका नेताहरूले लामो समयसम्म पार्टी र राज्यको नेतृत्व ओगटिरहँदा युवा र नयाँ विचारले स्थान पाएनन्। नातावाद, कृपावाद (Nepotism and Patronage) र राजनीतिक नियुक्तिका लागि व्यक्तिगत सम्बन्धलाई प्राथमिकता दिइँदा योग्यता र क्षमताको कदर हुन सकेन। यसको परिणाम स्वरूप, राज्यका महत्त्वपूर्ण निकायहरूमा अयोग्य व्यक्तिहरू पुगे र कमजोर कार्यसम्पादन भयो। रास्वपाले अब नातावाद र कृपावादको राजनीति सदाका लागि बन्द गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। हरेक नेपालीले आफ्नो योग्यता र क्षमताका आधारमा मात्र अवसर पाउने कुरामा यसले जोड दिएको छ।
रास्वपाले सरकारी निकाय, सार्वजनिक संस्थान वा अन्य कुनै पनि महत्त्वपूर्ण पदमा खुला प्रतिस्पर्धा र योग्यताका आधारमा मात्र नियुक्ति गरिने प्रणाली विकास गर्ने कुरा बताएको छ। पार्टीभित्र पनि दक्ष र क्षमतावान सदस्यलाई प्राथमिकता दिइनेछ, नकि नेताको नजिकको वा लामो समयदेखि पार्टीमा बसेको व्यक्तिलाई। यसले गर्दा, युवा, मेधावी र सक्षम व्यक्तिहरूलाई नेतृत्वमा आउन र राष्ट्र निर्माणमा आफ्नो ऊर्जा लगाउन प्रोत्साहित गरेको छ। नेतृत्वमा युवा र महिलाको सक्रिय सहभागितालाई प्राथमिकता दिइनुका साथै राष्ट्रिय हितलाई सर्वोच्च मानिएको छ। यस पार्टीले देशको आर्थिक, सामाजिक र पूर्वाधार विकासका लागि ठोस र व्यावहारिक योजनाहरू प्रस्तुत गरेको छ, जसले गर्दा जनताले यसको नेतृत्वलाई सक्षम र दूरदर्शी मानेका छन्। यही सक्षम र भ्रष्टाचारमुक्त नेतृत्व नै रास्वपाको मेरुदण्ड हो, जसले देशलाई सही दिशामा लैजान सक्छ भन्ने जनतालाई लागेको छ।
नागरिक सहभागिता र जनभावनाको कदर
नेपालका पुराना दलहरू चुनावका बेला मात्र जनता सम्झन्छन् र सत्तामा पुगेपछि उनीहरूलाई बिर्सन्छन्। नीति निर्माण र कार्यान्वयनमा जनताको सहभागिता सुनिश्चित गर्न नसक्दा दलहरू र जनताबीचको दूरी बढ्दै गयो र दलहरू जनस्तरबाट विच्छेदित भए। रास्वपाले यो कमजोरीलाई बुझेको छ र नीति निर्माण तथा कार्यान्वयनको हरेक चरणमा नागरिक समाज, स्थानीय समुदाय र सरोकारवालाहरूको सक्रिय सहभागिता सुनिश्चित गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ। महत्त्वपूर्ण नीतिहरू बनाउँदा आफ्ना कार्यकर्ताको मात्र नभएर सम्बन्धित क्षेत्रका विज्ञ, प्राविधिक र अनुभवी व्यक्तिहरूलाई अनिवार्य रूपमा संलग्न गराउने यसको योजना छ।
यसले व्यावहारिक र दिगो नीति बन्न मद्दत पुग्छ र जनताले आफ्नो आवाज सुनिएको तथा निर्णय प्रक्रियामा आफ्नो भूमिका रहेको महसुस गर्छन्। सिंहदरबारको अधिकारलाई वास्तविक अर्थमा गाउँगाउँमा पुऱ्याउने रास्वपाको नाराले जनतामा नयाँ आशा जगाएको छ। यसका साथै, जनतासँगको सम्बन्ध मजबुत बनाउन उनीहरूका समस्या सुन्ने र समाधान गर्ने क्षमता हुनुपर्छ भन्ने सिद्धान्तमा यो पार्टी अडिग छ। सबै वर्ग, जाति र समुदायलाई समेट्ने समावेशी चरित्रले दललाई सबैको साझा घर बनाउँछ भन्ने यसको मान्यता छ, जसले गर्दा जनताले आफूलाई यो पार्टीको हिस्सा महसुस गर्न थालेका छन्।
प्रगतिशील राष्ट्रवाद र आत्मनिर्भर अर्थतन्त्र
धेरै पुराना दलहरूले विदेशी शक्तिको आडमा राजनीति गर्ने र देशलाई कमजोर बनाउने प्रयास गरेको आरोप लाग्ने गर्छ। यसले गर्दा राष्ट्रिय एकता र स्वाभिमानमाथि प्रश्न उठ्ने गरेको छ। रास्वपाले संकीर्णता होइन, पूर्ण देशभक्तिमा आधारित प्रगतिशील राष्ट्रवादको सिद्धान्तलाई अगाडि सारेको छ। यसले राष्ट्रिय हित, स्वाधीनता र सार्वभौमिकतालाई अक्षुण्ण राख्दै आर्थिक राष्ट्रवादमा जोड दिन्छ। यसको परराष्ट्र नीति असंलग्नता र नेपालको भू-राजनीतिक संवेदनशीलतालाई मध्यनजर गर्दै चीन र भारत दुवैसँग सन्तुलित सम्बन्ध राख्नेमा केन्द्रित छ। कुनै शक्तिको सैन्य वा राजनीतिक गठबन्धनमा सामेल नभई, नेपालीको शिर उच्च राखेर अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध सञ्चालन गरिने प्रतिबद्धताले जनतामा सुरक्षा र स्वाभिमानको भावना जगाएको छ।
रास्वपाले आर्थिक राष्ट्रवादलाई आफ्नो मूल सिद्धान्त बनाएको छ। यसले विदेशी लगानीलाई स्वागत गर्ने तर त्यसभन्दा पहिले राष्ट्रिय उद्योग र उत्पादनलाई प्राथमिकता दिने कुरामा जोड दिएको छ। कृषि, साना तथा मझौला उद्योगलाई बलियो बनाएर आत्मनिर्भर अर्थतन्त्रको जग बसाल्ने यसको लक्ष्य छ। ‘नेपाली उत्पादन, नेपालीको शान’ भन्ने नारालाई केवल नारामा सीमित नगरी व्यवहारमा साकार पार्ने योजनाले हरेक नेपालीलाई स्वदेशी उत्पादनमा गर्व गर्न सक्ने बनाउँछ भन्ने विश्वास रास्वपाले व्यक्त गरेको छ। यसले गर्दा, युवाहरूमा स्वदेशमै केही गर्न सकिन्छ भन्ने आशा जागेको छ र उनीहरू देश निर्माणको यो महाअभियानमा जोडिन इच्छुक देखिएका छन्।
आत्म-नियन्त्रण र धैर्यताको राजनीतिक संस्कार
पुरानो राजनीतिक दलहरूमा भावनामा बगेर र व्यक्तिगत स्वार्थमा आधारित निर्णय लिने प्रवृत्ति हाबी थियो। यसले राजनीतिक वातावरणलाई अस्थिर बनायो र देशको विकासमा गम्भीर बाधा पुग्यो। सरकार फेरबदलको निरन्तर खेल र कुर्सीको हानाथापले गर्दा कुनै पनि दीर्घकालीन योजना कार्यान्वयन हुन सकेन। यसको विपरीत, रास्वपाको नेतृत्व शैलीमा आत्म-नियन्त्रण र धैर्यताको स्पष्ट छाप देखिन्छ। भावनामा बगेर होइन, विवेक र तथ्यमा आधारित निर्णय लिने यसको शैलीले अस्थिर राजनीतिक वातावरणमा स्थिर शक्तिको रूपमा आफूलाई उभ्याएको छ।
रास्वपालाई थाहा छ कि ठूलो परिवर्तन ल्याउन समय लाग्छ। धैर्यसाथ अघि बढ्दा २०८४ मा जनताले यसलाई पहिलो पार्टीको सम्मान दिनेछन् र सभापति रवि लामिछानेको नेतृत्वमा नयाँ नेपालको सुरुवात हुनेछ भन्ने विश्वास यसले व्यक्त गरेको छ। पार्टीका सदस्यहरूमा देखिने अनुशासन, एकाग्रता र निरन्तरताको गुणले यो पार्टी सत्ताको लोभमा छिट्टै विचलित हुदैन भन्ने संकेत दिएको छ। त्यागको भावना, व्यक्तिगत लाभभन्दा देश र जनताको हितलाई अगाडि राख्ने यसको मूल संस्कारले जनतामा यो पार्टी सेवाका लागि आएको हो भन्ने छाप परेको छ। यस पार्टीको नेतृत्वमाथि लागेको मुद्दामा पनि चाँडै नै सत्यको विजय हुनेछ भन्ने विश्वासले धैर्य र आशा थपेको छ, जसले गर्दा हजारौ व्यक्तिहरू यस पार्टीको अभियानमा जोडिन प्रेरित भएका छन्।
आउनुहोस्, नयाँ नेपाल निर्माणको महाअभियानमा हातेमालो गरौ!
पुरानो राजनीतिको बोझले थिचिएको हाम्रो देशलाई अब नयाँ ऊर्जा र दिशाको खाँचो छ। खोक्रो नारा र कुर्सीको खेलमा वर्षौ बिताएका दलहरूको विकल्पमा, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीले एउटा स्पष्ट बाटो देखाएको छ। यसले केवल राजनीति होइन, नेपाली समाजको समग्र संस्कार बदल्ने सपना बोकेको छ। हामीलाई थाहा छ, तपाईहरूको मनमा पनि नयाँ नेपाल बनाउने सपना छ। रास्वपा कुनै व्यक्ति विशेषको पार्टी होइन, यो हरेक नेपालीको साझा सपना, साझा संकल्प र साझा अभियान हो। यदि तपाई पनि भ्रष्टाचारमुक्त, पारदर्शी र सक्षम नेतृत्वको खोजीमा हुनुहुन्छ भने, यदि तपाईलाई पनि आफ्नो देशको स्वाभिमान र गौरव उच्च राख्ने राजनीति चाहिएको छ भने, अब प्रतीक्षा गर्नु पर्दैन। यो पार्टी तपाईको आवाज हो, यो पार्टी तपाईको शक्ति हो। आउनुहोस्, हामी सबै एक जुट भएर पुरानोलाई बिदाई गरौ र नयाँ, सक्षम र स्वाभिमानी नेपाल निर्माणको यस महाअभियानमा हातेमालो गरौ। तपाईको सानो कदमले पनि ठूलो परिवर्तन ल्याउन सक्छ। यो अभियानमा जोडिएर हामी सबै मिलेर एउटा उज्यालो भविष्यको जग बसाल्न सक्छौ।
प्रकाशित मिति: ३१ श्रावण २०८२, शनिबार
प्रतिक्रिया