प्योङयाङ। उत्तर कोरियाले आफ्नो आणविक हतियार कार्यक्रमलाई थप बलियो बनाउने उद्देश्यका साथ आणविक बमका लागि आवश्यक इन्धन उत्पादन गर्ने नयाँ संयन्त्र सार्वजनिक गरेको छ ।
राज्य सञ्चालित सञ्चारमाध्यमका अनुसार नेता किम जोङ उनले देशको आणविक शक्तिलाई तीव्र गतिमा विस्तार गर्ने आफ्नो लक्ष्यलाई पुनः दोहोर्याएका छन् ।
यस कदमले कोरियाली प्रायद्वीपमा सुरक्षा चिन्ता र तनाव अझ बढाएको छ ।
दक्षिण कोरियाली सेनाले यस स्थललाई युरेनियम संवर्धन संयन्त्रको रूपमा मूल्यांकन गरेको छ ।
दक्षिण कोरियाको संयुक्त सैनिक मुख्यालयले उत्तर कोरियाको आणविक गतिविधिमाथि निगरानी राख्न संयुक्त राज्य अमेरिकासँग नजिकको समन्वय भइरहेको बताए पनि उक्त स्थानबारे विस्तृत विवरण भने खुलाएको छैन ।
परिष्कृत प्रविधि र बढ्दो क्षमता
उत्तर कोरियाको सरकारी समाचार संस्था केसीएनएका अनुसार यस नयाँ सुविधामा ‘अझ परिष्कृत प्रविधि’ प्रयोग गरिएको छ ।
संयन्त्रको ठ्याक्कै स्थान, उत्पादन क्षमता वा सञ्चालन मिति गोप्य राखिए पनि सार्वजनिक तस्बिरहरूमा हतियार-स्तरको युरेनियम उत्पादनका लागि प्रयोग हुने सेन्ट्रिफ्युजहरूले भरिएको एउटा ठूलो हल देखिन्छ ।
केसीएनएले उत्तर कोरियाको हतियार-स्तरको आणविक सामग्री उत्पादन क्षमता पाँच वर्षअघिको तुलनामा दोब्बरभन्दा बढी पुगेको दाबी गरेको छ, यद्यपि यसको स्वतन्त्र पुष्टि हुन बाँकी छ ।
नेता किमले बुधबार उक्त आणविक केन्द्रको भ्रमण गरी त्यहाँको सञ्चालन अवस्था र दीर्घकालीन उत्पादन योजनाबारे जानकारी लिएका थिए ।
भ्रमणका क्रममा उनले देशको आणविक प्रतिरोध क्षमता गुणस्तर र परिमाण दुवै हिसाबले सुदृढ बनाउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याए ।
उनले अमेरिका र दक्षिण कोरियातर्फ लक्षित गर्दै उत्तर कोरियाले ‘सबैभन्दा हिंसक शत्रुहरू’ सँग सामना गरिरहेको र अमेरिका नेतृत्वको सुरक्षा चुनौती नै आणविक क्षमता बढाउनुको मुख्य कारण भएको बताएका छन् ।
विस्तारको निरन्तरता र अन्तर्राष्ट्रिय आकलन
उत्तर कोरियाले सेप्टेम्बर २०२४ मा अर्को गोप्य युरेनियम संवर्धन केन्द्र सार्वजनिक गरेको दुई वर्षभन्दा कम अवधिमा यो नयाँ खुलासा गरेको हो ।
सन् २०१० मा अमेरिकी आणविक विज्ञहरूलाई योङब्योनस्थित प्रमुख आणविक परिसर अवलोकन गराएदेखि नै उत्तर कोरियाले यस्ता सुविधाहरू सार्वजनिक गर्ने क्रमलाई निरन्तरता दिँदै आएको छ ।
सन् २०१७ यता कुनै आणविक परीक्षण नगरे पनि उत्तर कोरियाले आणविक हतियार बोक्न सक्ने विभिन्न प्रकारका अत्याधुनिक क्षेप्यास्त्रहरूको विकास र परीक्षणलाई तीव्र बनाएको छ ।
तीमध्ये केही मिसाइलहरू अमेरिकी मुख्य भूमिसम्म पुग्न सक्ने क्षमताका रहेको दाबी गरिएको छ ।
अन्तर्राष्ट्रिय विज्ञहरूका अनुसार उत्तर कोरियाको आणविक भण्डार हाल १०० भन्दा बढी हतियारसम्म पुगिसकेको हुन सक्छ र उसले प्रत्येक वर्ष थप छ देखि १८ वटासम्म आणविक हतियार उत्पादन गर्न सक्ने अनुमान छ ।
दक्षिण कोरियाका अधिकारीहरूका अनुसार उत्तर कोरियाले योङब्योनसहित कम्तीमा चारवटा युरेनियम संवर्धन केन्द्रहरू नियमित रूपमा सञ्चालन गरिरहेको छ ।
कूटनीतिक गतिरोध र बढ्दो चिन्ता
सन् २०१९ मा तत्कालीन अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र किम जोङ उनबीचको उच्चस्तरीय वार्ता विफल भएपछि उत्तर कोरिया संवादभन्दा आफ्नो आणविक क्षमता विस्तार र आधुनिकीकरणमा बढी केन्द्रित भएको विश्लेषकहरू बताउँछन् ।
यसैबीच, अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सी (आइएइए) का महानिर्देशक राफेल ग्रोसीले पनि उत्तर कोरियाका आणविक केन्द्रहरूमा गतिविधि उल्लेखनीय रूपमा बढेको पुष्टि गरेका छन् ।
एजेन्सीले उत्तर कोरियाको आणविक कार्यक्रमसँग सम्बन्धित विभिन्न स्थलहरूमा ‘द्रुत वृद्धि’ देखिएको तथ्य अवलोकन गरेको छ, जसले प्योङयाङ आफ्नो आणविक शस्त्रागारलाई अझ व्यापक बनाउने दिशामा दृढतापूर्वक अघि बढिरहेको संकेत गर्दछ ।
प्रकाशित मिति: २१ जेष्ठ २०८३, बिहिबार
प्रतिक्रिया