काठमाडौं। राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) को पहिलो महाधिवेशनबाट निर्वाचित नयाँ केन्द्रीय समितिमा ५१ प्रतिशत महिला प्रतिनिधित्व सुनिश्चित भएको छ। अधिकांश महिला नेतृहरू आरक्षण वा मनोनयनबाट नभई प्रत्यक्ष प्रतिस्पर्धामार्फत निर्वाचित भएको पार्टीले जनाएको छ।
संसद्मा प्रतिनिधित्व गर्ने प्रमुख राजनीतिक दलहरूमध्ये केन्द्रीय समितिमा महिलाको बहुमत पुगेको यो पहिलो उदाहरणका रूपमा यसलाई हेरिएको छ। रास्वपाको यो नतिजाले नेतृत्व तहमा महिलाको सहभागिता र प्रतिस्पर्धात्मक उपस्थितिबारे नयाँ बहस सुरु गराएको छ।
नेपालका प्रमुख राजनीतिक दलहरूले संविधानअनुसार महिला सहभागिता सुनिश्चित गर्ने प्रयास गर्दै आएका छन्। नेकपा (एमाले) र नेपाली कांग्रेसलगायतका दलमा करिब ३३ प्रतिशत महिला प्रतिनिधित्व भए पनि नेतृत्वको निर्णायक तहमा महिलाको उपस्थिति अपेक्षाकृत न्यून रहेको टिप्पणी हुँदै आएको छ।
रास्वपाकी नवनिर्वाचित केन्द्रीय सदस्य विनीता कठायतले यसपटक महिलाहरू समानुपातिक वा मनोनयनमा सीमित नभई प्रत्यक्ष निर्वाचनमा प्रतिस्पर्धा गरेर निर्वाचित भएको बताइन्। उनका अनुसार यो उपलब्धि महिलाहरूको सक्रियता, संगठनात्मक मेहनत र सामूहिक प्रयासको परिणाम हो।
यस उपलब्धिप्रति विभिन्न राजनीतिक दलका नेतृहरूले पनि सकारात्मक प्रतिक्रिया दिएका छन्।
नेपाली कांग्रेसकी नेतृ प्रतिमा गौतमले महिला सहभागिताको विस्तार लोकतन्त्रका लागि सकारात्मक भएको बताउँदै सबै दलले संविधानले तोकेको न्यूनतम व्यवस्थाभन्दा माथि उठेर महिलाको नेतृत्व विकासमा जोड दिनुपर्ने धारणा राखिन्।
नेकपाकी नेतृ पम्फा भुसालले रास्वपाको केन्द्रीय समितिमा ५१ प्रतिशत महिला प्रतिनिधित्व सुनिश्चित हुनु सकारात्मक उपलब्धि भएको उल्लेख गर्दै पार्टीको कार्यकारी संरचनामा समेत यस्तै समावेशी अभ्यासलाई निरन्तरता दिनुपर्ने बताइन्।
राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीकी नेतृ कुन्ती शाहीले यसलाई राजनीतिक सहभागिताको क्षेत्रमा महत्त्वपूर्ण उपलब्धि भन्दै महिलाहरूलाई नेतृत्वदायी भूमिकामा अघि बढ्न प्रेरणा मिल्ने विश्वास व्यक्त गरिन्। उनले यस्तो अभ्यासले अन्य राजनीतिक दलहरूलाई पनि आफ्नो संगठनात्मक संरचनाबारे पुनर्विचार गर्न प्रेरित गर्ने धारणा राखिन्।
राजनीतिक विश्लेषक सौगात गौतमले रास्वपाको महाधिवेशनबाट देखिएको महिला सहभागितालाई नेपाली राजनीतिका लागि सकारात्मक संकेतका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। उनका अनुसार संसद्मा प्रतिनिधित्व गर्ने एउटा प्रमुख दलले स्थापित गरेको यो अभ्यासले अन्य राजनीतिक दलहरूलाई पनि महिला नेतृत्व विस्तारतर्फ प्रेरित गर्न सक्छ।
रास्वपाको पहिलो महाधिवेशनबाट आएको यो नतिजाले नेपाली राजनीतिमा महिलाको नेतृत्व, प्रतिस्पर्धात्मक सहभागिता र समावेशी राजनीतिक संस्कृतिबारे नयाँ बहस र अपेक्षा सिर्जना गरेको छ।
प्रकाशित मिति: १७ असार २०८३, बुधबार
प्रतिक्रिया