काठमाडौं । भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदी रक्षा सहकार्य, महत्वपूर्ण खनिजको आपूर्ति तथा युरेनियम सुरक्षासम्बन्धी उच्चस्तरीय वार्ताका लागि अस्ट्रेलिया भ्रमणमा पुगेका छन्।
भ्रमणका क्रममा मोदीले बिहीबार अस्ट्रेलियाका प्रधानमन्त्री एन्थोनी अल्बानिजसँग भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम छ। दुवै नेताबीच रक्षा साझेदारी, स्वच्छ ऊर्जा, महत्वपूर्ण खनिजको आपूर्ति शृङ्खला र रणनीतिक सहकार्यका विषयमा केन्द्रित भएर छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।
मेलबर्नमा आयोजना हुने भारतीय समुदायको विशेष कार्यक्रममा मोदीलाई भव्य स्वागत गर्ने तयारी गरिएको छ। उक्त कार्यक्रममा २० हजारभन्दा बढी मानिसको सहभागिता रहने अनुमान गरिएको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा भारत र अस्ट्रेलियाबीचको सम्बन्ध उल्लेखनीय रूपमा सुदृढ हुँदै गएको छ। अस्ट्रेलिया–भारत इन्स्टिच्युटकी तिस्ता प्रकाशका अनुसार विगतमा जटिल रहेको द्विपक्षीय सम्बन्ध अहिले रणनीतिक साझेदारीतर्फ अघि बढिरहेको छ।
भारतले आणविक ऊर्जा उत्पादन विस्तार गर्ने लक्ष्य लिएको अवस्थामा विश्वकै ठूलो युरेनियम भण्डारमध्ये एक रहेको अस्ट्रेलियासँग दीर्घकालीन र भरपर्दो आपूर्ति सुनिश्चित गर्ने विषय वार्ताको प्रमुख एजेन्डा बन्नेछ। विश्व आणविक सङ्घका अनुसार विश्वको करिब २८ प्रतिशत युरेनियम स्रोत अस्ट्रेलियामा रहेको छ।
भारत र अस्ट्रेलियाले सन् २०१५ मै नागरिक आणविक सहकार्यसम्बन्धी सम्झौता गरेका भए पनि केही कानुनी तथा प्रक्रियागत अवरोधका कारण युरेनियम व्यापार अपेक्षित गतिमा अघि बढ्न सकेको छैन।
यस्तै, विद्युतीय सवारीसाधनको उत्पादन र प्रयोग विस्तार गर्ने भारतको योजनाअनुसार लिथियमलगायत महत्वपूर्ण खनिजको आपूर्तिमा पनि अस्ट्रेलियासँग सहकार्य बढाउने विषय छलफलमा रहने जनाइएको छ।
भारत, अस्ट्रेलिया, अमेरिका र जापान ‘क्वाड’ समूहका सदस्य हुन्। हिन्द–प्रशान्त क्षेत्रमा रणनीतिक सन्तुलन कायम राख्ने उद्देश्यले सक्रिय यस समूहअन्तर्गत सुरक्षा तथा क्षेत्रीय सहकार्यलाई थप मजबुत बनाउने विषयमा पनि दुई देशबीच छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रकाशित मिति: २४ असार २०८३, बुधबार
प्रतिक्रिया