काठमाडौं । कोरियन एड्भान्स्ड इन्स्टिच्युट अफ साइन्स एण्ड टेक्नोलोजी (काइस्ट) का वैज्ञानिकहरूले एक सेकेन्डमै रक्तस्राव रोक्न सक्ने द्रुत–प्रभावकारी र स्थिर पाउडर हेमोस्टाट विकास गरेका छन्। उक्त प्रविधिले युद्धभूमि तथा आकस्मिक उपचारमा जीवनरक्षा गर्ने सम्भावना उल्लेखनीय रूपमा बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।
गम्भीर रक्तस्राव अझै पनि युद्धजन्य चोटपटकबाट हुने मृत्युको प्रमुख कारणमध्ये एक हो। यस चुनौतीलाई सम्बोधन गर्न काइस्टको अनुसन्धान टोलीले रक्तस्राव रोक्ने छिटो र विश्वसनीय उपाय विकास गर्ने लक्ष्य राखेको थियो। टोलीमा एक सक्रिय ड्युटी आर्मी मेजरसमेत सहभागी थिए।
अनुसन्धानको परिणामस्वरूप तयार गरिएको पाउडर–प्रकारको हेमोस्टाटिक एजेन्ट घाउमा सिधै छर्किँदा एक सेकेन्डमै रक्तस्राव रोक्न सक्षम रहेको बताइएको छ। काइस्टले डिसेम्बर २९ मा सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार प्राध्यापक स्टिभ पार्क र जैविक विज्ञान विभागका प्राध्यापक सांगयोंग जोनको नेतृत्वमा संयुक्त टोलीले यस्तो पाउडर–आधारित एजेन्ट विकास गरेको हो, जसले घाउमा प्रयोग गर्दा तुरुन्तै बलियो हाइड्रोजेल अवरोध निर्माण गर्छ।
यो प्रविधि वास्तविक युद्धस्थितिलाई ध्यानमा राखी डिजाइन गरिएको जनाइएको छ। आर्मी मेजरको प्रत्यक्ष संलग्नताले यसको व्यावहारिक उपयोगिता सुनिश्चित गरेको अनुसन्धान टोलीको दाबी छ। एजेन्टले युद्धभूमि वा विपद् क्षेत्रजस्ता कठोर वातावरणमा पनि छिट्टै काम गर्ने र भण्डारणमा स्थिर रहने क्षमता राख्छ।
परम्परागत प्याच–प्रकारका हेमोस्टाटिक उत्पादनहरू गहिरा वा अनियमित घाउमा प्रयोग गर्न कठिन हुने गरेका छन्। साथै तापक्रम र आर्द्रताप्रति संवेदनशील हुने भएकाले भण्डारण तथा प्रयोगमा सीमितता देखिने गरेको छ।
यी कमजोरीलाई सम्बोधन गर्दै काइस्ट टोलीले पाउडर–प्रकारको हेमोस्टाटिक एजेन्ट विकास गरेको हो, जसलाई विभिन्न आकार र गहिराइका घाउमा प्रयोग गर्न सकिन्छ।
यसपटक विकास गरिएको ‘एजीसीएल पाउडर’ एल्जिनेट, जेलान गम र काइटोसान जस्ता प्राकृतिक जैविक सामग्रीको संयोजनबाट बनेको छ। यी सामग्रीहरूले रक्तमा रहेका क्याल्सियम आयनसँग प्रतिक्रिया गरी एक सेकेन्डमै जेलमा परिणत हुन्छन् र घाउ तुरुन्तै बन्द गर्छन्।
अनुसन्धान टोलीका अनुसार उक्त पाउडरले आफ्नै तौलको सात गुणाभन्दा बढी रक्त अवशोषण गर्न सक्छ, जसले उच्च–दबाव वा अत्यधिक रक्तस्रावको अवस्थामा पनि प्रभावकारी रूपमा काम गर्छ। यसको सीलिङ क्षमता हाल उपलब्ध व्यावसायिक उत्पादनभन्दा उच्च देखिएको दाबी गरिएको छ।
पूर्ण रूपमा प्राकृतिक सामग्रीबाट बनेको एजीसीएल पाउडर रक्तसँग सम्पर्क हुँदा सुरक्षित रहेको बताइएको छ। पशु परीक्षणमा यसले घाउ छिट्टै निको पार्ने, रक्तनली तथा कोलाजेन पुनःनिर्माणलाई प्रोत्साहन गर्ने सकारात्मक प्रभाव देखाएको छ।
प्रकाशित मिति: २८ माघ २०८२, बुधबार













प्रतिक्रिया