काठमाडौं । इरानमा नयाँ सर्वोच्च नेता मोजतबा खामेनेई चयन भएका छन्। तेहरानस्थित ‘एसेम्बली अफ एक्सपर्ट्स’ले ५६ वर्षीय मोजतबालाई देशको नयाँ सर्वोच्च नेता घोषणा गरेको हो। मोजतबा इरानका दिवंगत सर्वोच्च नेता आयतोल्लाह अली खामेनेईका जेठा छोरा हुन्।
अमेरिका–इजरायलको आक्रमणमा अली खामेनेईको मृत्यु भएपछि इरानमा नयाँ सर्वोच्च नेताको चयनलाई लिएर व्यापक अड्कलबाजी चलिरहेको थियो। मोजतबालाई इस्लामिक रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्स (IRGC) को समर्थनमा सर्वोच्च नेताको रूपमा चयन गरिएको बताइएको छ। सञ्चार माध्यमले मोजतबाको चयनमा रिभोलुसनरी गार्डको दबाब रहेको दाबी गरेका छन्।
यद्यपि, इरानको इस्लामिक गणतन्त्रले परम्परागत रूपमा वंशानुगत सत्ता हस्तान्तरणको आलोचना गर्दै आएको छ। अली खामेनेईले आफ्ना उत्तराधिकारीको सूचीमा मोजतबाको नाम समावेश नगरेको बताइएको थियो। साथै, इरानको शिया धार्मिक नेतृत्वमा बाबुबाट छोरामा सत्ता हस्तान्तरण हुनु सामान्य मानिँदैन।
मोजतबा खामेनेई को हुन्?
मोजतबा खामेनेई कुनै उच्चपदस्थ धार्मिक नेता होइनन्। उनले कहिल्यै सरकारी पद सम्हालेका छैनन् र शासनमा औपचारिक हैसियत पाएका छैनन्। यद्यपि, उनको देशको राजनीतिमा गहिरो प्रभाव रहेको मानिन्छ। विशेष गरी मोजतबा इरानी रिभोलुसनरी गार्ड कर्प्ससँग नजिकको सम्बन्ध राख्छन्। उनले इरान–इराक युद्धका क्रममा सेनामा पनि सक्रिय सहभागिता जनाएका थिए।
खामेनेई परिवारका उनी युद्धकालीन जीवित सदस्यमध्ये एक मात्र व्यक्ति हुन्। उनका परिवारका अन्य सदस्य—पत्नी, छोरी, नाति, बुहारी र ज्वाइँ—को मृत्यु भइसकेको छ।
मोजतबामाथि लगाइएको प्रतिबन्ध
सन् २०१९ मा अमेरिकाले मोजतबामाथि प्रतिबन्ध लगाएको थियो। अमेरिकी अधिकारीहरूको अनुसार, मोजतबाले आफ्नो बुबाको कार्यालयमा कुनै औपचारिक पदमा न रहँदै अनौपचारिक रूपमा पूर्वसर्वोच्च नेताको प्रतिनिधित्व गर्दै आएका थिए।
मोजतबा खामेनेईको जन्म सन् १९६९ मा मशहद सहरमा भएको थियो। उनी आफ्ना बुबाले शाहविरुद्धको आन्दोलनको नेतृत्व गरिरहेका बेला हुर्किएका थिए।
प्रकाशित मिति: २० फाल्गुन २०८२, बुधबार
प्रतिक्रिया