काठमाडौं। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको जारी द्वन्द्वमा संयुक्त राज्य अमेरिका अत्यन्त बलियो र निर्णायक स्थितिमा रहेको दाबी गरेका छन् । उनले अमेरिकी सैन्य कारबाही र नाकाबन्दीका कारण इरानको सैन्य तथा कूटनीतिक क्षमता निकै कमजोर भइसकेको बताएका छन् ।
सामाजिक सञ्जाल ट्रुथ सोसलमा पोस्ट गर्दै ट्रम्पले लेखेका छन्, “हामी इरानसँगको युद्ध ठूलो अन्तरले जितिरहेका छौं । हाम्रो सेनाले अद्भुत काम गरेको छ ।” उनले अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले गलत प्रचार गरिरहेको आरोप लगाएका छन् । ट्रम्पका अनुसार इरानको जलसेना लगभग ध्वस्त भएको छ, वायुसेना कमजोर बनेको छ र एन्टी–मिसाइल प्रणालीहरू पनि प्रभावहीन भइसकेका छन् ।
ट्रम्पले अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहहरूमा लगाएको नाकाबन्दीका कारण इरानले दैनिक ५० करोड डलरको नोक्सानी बेहोरिरहेको उल्लेख गर्दै सम्झौता नभएसम्म नाकाबन्दी कायम राख्ने स्पष्ट पारेका छन् ।
यसैबीच, तनाव घटाउने अन्तिम कूटनीतिक प्रयासस्वरूप अमेरिकी उच्चस्तरीय टोली पाकिस्तानको इस्लामावादतर्फ प्रस्थान गरेको छ । उपराष्ट्रपति जेडी भान्स (जे.डी. भान्स) को नेतृत्वमा रहेको टोलीमा राष्ट्रपति ट्रम्पका दाम्पत्य जारेड कुश्नर र विशेष दूत स्टिभ विटकफ (स्टिभ विटकफ) समेत छन् ।
आगामी बुधबार युद्धविरामको समयसीमा सकिन लागेकाले इस्लामावादमा हुने यो वार्तालाई निकै निर्णायक मानिएको छ । तर इरानले ‘धम्कीको छायाँ’ मा वार्ता नगर्ने अडान राखेकाले वार्ता सफल हुने वा नहुने अनिश्चित छ । यदि यो चरणको वार्ता असफल भएमा दुई देशबीच पूर्णस्तरको युद्ध सुरु हुन सक्ने चेतावनी दिइएको छ ।
ट्रम्पले हालै होर्मुज जलडमरू नजिक इरानी कार्गो जहाज कब्जा गरेको घटनालाई पनि आफ्नो बलियो स्थिति देखाउने प्रमाणका रूपमा प्रस्तुत गरेका छन् । इरानले भने अमेरिकी नाकाबन्दीलाई युद्धविराम उल्लङ्घन भन्दै कडा जवाफ दिने चेतावनी दिइरहेको छ ।
क्षेत्रीय र अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा यो द्वन्द्वले विश्वव्यापी तेल आपूर्ति र मूल्यमा ठूलो प्रभाव पारिरहेको छ । इस्लामावाद वार्ताको नतिजाले आगामी दिनहरूमा इरान–अमेरिका सम्बन्धको दिशा निर्धारण गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ ।
प्रकाशित मिति: ८ बैशाख २०८३, मंगलबार
प्रतिक्रिया