लण्डन। बेलायत सरकारले भावी पुस्तालाई धूम्रपानको लतबाट जोगाउने उद्देश्यसहित चुरोट खरिदमै दीर्घकालीन प्रतिबन्ध लगाउने ऐतिहासिक कानुन पारित गरेको छ।
यसलाई सार्वजनिक स्वास्थ्य क्षेत्रमा ठूलो र निर्णायक परिवर्तनका रूपमा हेरिएको छ।
संसद्बाट पारित यस नयाँ कानुनले भविष्यमा जन्मिने पुस्तालाई चुरोटको पहुँचबाट क्रमशः टाढा राख्ने लक्ष्य राखेको छ।
विशेषज्ञहरूका अनुसार यो निर्णयले धूम्रपान नियन्त्रण नीतिमा दीर्घकालीन परिवर्तन ल्याउनेछ।
धूम्रपानविरुद्ध लामो समयदेखि सक्रिय अभियान सञ्चालन गर्दै आएको संस्था ‘एक्सन अन स्मोकिङ एन्ड हेल्थ’ का प्रमुख कार्यकारी हेजल चिजम्यानले यस कदमलाई अत्यन्त महत्वपूर्ण उपलब्धि भन्दै “धूम्रपान अन्त्य अब केवल कल्पना होइन, व्यवहारिक लक्ष्यतर्फ अघि बढिसकेको छ” भन्ने प्रतिक्रिया दिनुभएको छ।
उहाँका अनुसार यो नीति जनस्वास्थ्य सुरक्षाका लागि ऐतिहासिक मोड हो।
नयाँ कानुनअनुसार डिसेम्बर ३१, २००८ पछि जन्मिएका व्यक्तिहरूले आफ्नो जीवनभर चुरोट किन्न पाउने छैनन्।
यसले हालको निश्चित उमेर सीमा (जस्तै १८ वर्ष) लाई क्रमशः परिवर्तन गर्दै प्रत्येक वर्ष न्यूनतम उमेर स्वतः बढ्दै जाने प्रणाली लागू गर्नेछ।
यसको अर्थ, अहिलेका किशोर–किशोरीहरू भविष्यमा पनि कहिल्यै चुरोट खरिद गर्न योग्य नहुने व्यवस्था हुनेछ।
यो कानुन कार्यान्वयनमा आउनुअघि बेलायती राजा चाल्र्स तृतीयको औपचारिक स्वीकृति आवश्यक हुन्छ, जुन सामान्यतया औपचारिक प्रक्रिया मात्र मानिन्छ।
स्वीकृति पाएपछि सरकारले सुर्तीजन्य पदार्थ, भेपिङ उपकरण तथा निकोटिनयुक्त उत्पादनहरूमा थप कडा नियम लागू गर्नेछ, जसमा स्वाद, प्याकेजिङ र वितरण प्रणालीसमेत कडाइका साथ नियमन गरिनेछ।
हाल बेलायतमा १८ वर्षभन्दा कम उमेरका व्यक्तिलाई चुरोट, सुर्तीजन्य वस्तु वा भेप बिक्री गर्न पूर्ण रूपमा निषेध गरिएको छ।
तर नयाँ व्यवस्था लागू भएपछि यो नियन्त्रण अझ कडा हुने र दीर्घकालीन रूपमा धूम्रपान अन्त्य गर्ने लक्ष्यमा केन्द्रित हुने बताइएको छ।
यस कारण बेलायतलाई विश्वकै सबैभन्दा कडा धूम्रपान नियन्त्रण नीति अपनाउने देशमध्ये एक मानिएको छ।
यसअघि सन् २०२२ मा न्युजिल्यान्डले पनि यस्तै प्रकारको कानुन लागू गर्ने प्रयास गरेको थियो, तर पछि सरकार परिवर्तन भएपछि उक्त योजना खारेज गरिएको थियो।
तर बेलायतको नयाँ नीति भने दीर्घकालीन र स्थायी सरकारी प्रतिबद्धताको रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।
सरकारी तथ्यांकअनुसार सन् १९७० को दशकपछि बेलायतमा धूम्रपान गर्नेको संख्या करिब दुई तिहाइले घटिसकेको छ।
तर अझै पनि करिब ६४ लाख मानिस, अर्थात् कुल जनसंख्याको करिब १३ प्रतिशतले धूम्रपान गर्ने गरेको देखिन्छ।
त्यस्तै, सरकारी विवरणले प्रत्येक वर्ष करिब ८० हजार मानिसको मृत्यु धूम्रपानजन्य रोगका कारण हुने देखाएको छ।
यसलाई रोक्न सकिने मृत्यु, दीर्घरोग र अस्वस्थताको प्रमुख कारणका रूपमा लिइन्छ।
स्वास्थ्य मन्त्री वेस स्ट्रिटिङले यो नयाँ कानुनले बेलायतका बालबालिकालाई “पहिलो धूम्रपानमुक्त पुस्ता” बनाउने विश्वास व्यक्त गर्नुभएको छ।
उहाँका अनुसार यसले भविष्यका पुस्तालाई जीवनभरको लत र त्यसबाट उत्पन्न हुने गम्भीर स्वास्थ्य जोखिमबाट बचाउनेछ।
प्रकाशित मिति: १० बैशाख २०८३, बिहिबार
प्रतिक्रिया