काठमाडौं। रुसले घरेलु बजारमा इन्धनको आपूर्ति सुनिश्चित गर्न तथा मूल्य स्थिर राख्ने उद्देश्यले हवाई इन्धन (जेट फ्युल) को निर्यातमा अस्थायी प्रतिबन्ध लगाएको छ।
रूसी सरकारले नोभेम्बर ३० सम्म लागू हुने गरी उक्त निर्णय गरेको जनाएको छ।
रूसी सरकारद्वारा जारी वक्तव्यअनुसार पछिल्लो समय ऊर्जा पूर्वाधार र तेल प्रशोधन उद्योगमाथि बढ्दो दबाबका कारण आन्तरिक बजारमा इन्धन व्यवस्थापनलाई प्राथमिकता दिँदै निर्यात नियन्त्रणको कदम चालिएको हो।
सरकारले घरेलु आवश्यकता पूरा गर्न र बजारमा सम्भावित अभाव तथा मूल्यवृद्धि रोक्न यो निर्णय आवश्यक भएको जनाएको छ।
रुस र युक्रेनबीच जारी द्वन्द्वका क्रममा युक्रेनी ड्रोन आक्रमणहरू रूसी ऊर्जा संरचना तथा तेल प्रशोधन केन्द्रहरूमा केन्द्रित हुँदै आएका छन्।
ती आक्रमणका कारण केही रिफाइनरीहरूको उत्पादन प्रभावित भएको र कतिपय अवस्थामा अस्थायी रूपमा सञ्चालन रोक्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन्।
रुस विश्वका प्रमुख ऊर्जा उत्पादक राष्ट्रहरूमध्ये एक हो।
उसले विशेषगरी रेलमार्फत मध्य एसियाका विभिन्न देशहरूमा जेट इन्धन निर्यात गर्दै आएको छ।
नयाँ प्रतिबन्धपछि कजाकिस्तान, किर्गिस्तान, ताजिकिस्तान तथा उज्बेकिस्तानजस्ता देशहरू प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित हुन सक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
ती देशहरूको उड्डयन क्षेत्रले वैकल्पिक आपूर्तिको खोजी गर्नुपर्ने अवस्था आउन सक्ने अनुमान गरिएको छ।
रूसी सरकारले यसअघि पनि पेट्रोल निर्यातमा विभिन्न चरणमा प्रतिबन्ध तथा नियन्त्रणका उपायहरू लागू गर्दै आएको छ।
घरेलु बजारलाई प्राथमिकता दिने नीतिअनुसार सरकारले इन्धन आपूर्ति व्यवस्थापनमा कडाइ गर्दै आएको हो।
हालसम्म डिजेल निर्यातमा औपचारिक प्रतिबन्ध नलगाइए पनि त्यससम्बन्धी थप नियन्त्रणात्मक उपायहरूबारे छलफल भइरहेको रूसी सञ्चारमाध्यमहरूले उल्लेख गरेका छन्।
ऊर्जा क्षेत्रसँग सम्बन्धित तथ्यांकहरूले पछिल्ला महिनाहरूमा रुसको तेल प्रशोधन क्षमतामा उल्लेखनीय दबाब परेको संकेत गरेका छन्।
विभिन्न आक्रमण र पूर्वाधार क्षतिका कारण उत्पादनमा गिरावट देखिएको छ। विशेषगरी डिजेल उत्पादनमा लगातार कमी आएको रिपोर्टहरू सार्वजनिक भएका छन्।
विश्लेषकहरूका अनुसार उत्पादन घटे पनि केही ऊर्जा उत्पादनहरूको निर्यात भने उच्च स्तरमै रहँदा आन्तरिक बजारमा दबाब बढ्न सक्ने जोखिम देखिएको छ।
यही कारण सरकारले निर्यात नियन्त्रणमार्फत घरेलु बजारको सन्तुलन कायम राख्न खोजेको मानिएको छ।
रुसको निर्णयले अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा बजारमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
विश्वव्यापी उड्डयन उद्योग पुनः विस्तारको चरणमा रहेका बेला प्रमुख आपूर्तिकर्ता राष्ट्रमध्ये एकले जेट इन्धन निर्यातमा प्रतिबन्ध लगाएपछि क्षेत्रीय बजारमा आपूर्ति व्यवस्थापन र मूल्यमा असर पर्न सक्ने सम्भावना औंल्याइएको छ।
रुस–युक्रेन युद्धका कारण ऊर्जा क्षेत्र विश्वव्यापी रूपमा प्रभावित भइरहेका बेला रूसी सरकारले लिएको यो कदमलाई घरेलु बजारको सुरक्षा र ऊर्जा आपूर्ति व्यवस्थापनसँग जोडेर हेरिएको छ।
आगामी महिनाहरूमा उत्पादन अवस्था, युद्धको प्रभाव तथा अन्तर्राष्ट्रिय बजारको मागका आधारमा रुसले आफ्नो नीति पुनरावलोकन गर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।
प्रकाशित मिति: १८ जेष्ठ २०८३, सोमबार
प्रतिक्रिया