काठमाडौं । इरानसँग बढ्दो तनावका बीच अमेरिका इराकको राजधानी बग्दादस्थित आफ्नो दूतावास आंशिक रूपमा खाली गर्न थालेको छ । अमेरिकी सरकारको निर्णयअनुसार बग्दादस्थित दूतावासमा कार्यरत अनावश्यक कर्मचारी र तिनका परिवार सदस्यहरूलाई फिर्ता बोलाइएको छ ।
बीबीसीले अमेरिकी अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै जनाएअनुसार सुरक्षाको जोखिम उच्च रहेकाले यस्तो निर्णय लिइएको हो । राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको दोस्रो कार्यकाल सुरु भएयता अमेरिका र इरानबीचको सम्बन्ध झनै चिसिएको छ ।
यद्यपि अमेरिकी अधिकारीहरूले आधिकारिक रूपमा स्पष्ट कारण भने नखुलाए पनि इजरायलले इरानमाथि आक्रमण गर्ने तयारी गरिरहेको सूचना प्राप्त भएपछि यस्तो निर्णय लिइएको बताइएको छ ।
इरानले इराकस्थित अमेरिकी सैन्य तथा प्रशासनिक अड्डाहरूमाथि आक्रमण गर्न सक्ने चेतावनी दिँदै आएको छ । आणविक कार्यक्रमका विषयमा अमेरिका र इरानबीच भएको वार्तामा खास प्रगति नदेखिएपछि सम्बन्ध झन् जटिल बन्दै गएको छ । अमेरिकाले इरानमाथि आणविक हतियार विकासका कारण कडा आर्थिक प्रतिबन्धलगायत विभिन्न制ङहरू लगाउँदै आएको छ ।
मध्यपूर्व मामिलाका लागि अमेरिकी विशेष दूत स्टिभ विटकोफका अनुसार आणविक वार्ताको छैटौं चरणका लागि तयारी भइरहेको छ । रोयटर्सका अनुसार उनी आउँदो आइतबार ओमानको मस्कटमा इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीसँग भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम तय भइसकेको छ ।
अमेरिकी विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले भने, “हामी हाम्रा सबै दूतावासहरूमा आवश्यक कर्मचारी संरचनाको नियमित समीक्षा गरिरहेका छौं । पछिल्लो सुरक्षा मूल्यांकनका आधारमा हामीले इराकस्थित मिसन संख्यात्मक रूपमा घटाउने निर्णय गरेका हौं ।”
यसैबीच, राष्ट्रपति ट्रम्पले वाशिङ्टन डीसीको केनेडी सेन्टरमा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुराकानी गर्दै अमेरिकी नागरिकहरूलाई इरान आसपासको क्षेत्र तत्काल छाड्न आग्रह गरेका छन् । “हामीले आफ्ना नागरिकहरूलाई सम्भावित जोखिमका कारण त्यो क्षेत्र छाड्न सल्लाह दिएका छौं । अब के हुन्छ, हेर्न बाँकी छ,” उनले भनेका छन् ।
राष्ट्रपति ट्रम्पले इरानको आणविक हतियार विकास कार्यक्रम रोक्ने विषयमा आफ्नो अडान दोहोर्याउँदै प्रतिबन्ध यथावत् रहने बताएका छन् । उनले भने, “हामी इरानलाई आणविक हतियार बनाउन दिने छैनौं ।” ट्रम्पको भनाइ अनुसार प्रतिबन्धका बाबजुद इरानले युरेनियम प्रशोधनमा कुनै गम्भीर रोक लगाएको देखिँदैन ।
यसै साता उनले इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूसँग ४५ मिनेट लामो ‘तनावपूर्ण’ टेलिफोन वार्ता गरेका थिए । नेतान्याहू कूटनीतिक समाधानभन्दा सैन्य हस्तक्षेपमा विश्वास राख्ने नेताको रूपमा चिनिन्छन् ।
यद्यपि, अमेरिका इराकबाट कर्मचारी फिर्ता बोलाउनु साँचो सुरक्षा खतराका कारण हो वा इरानमाथि दबाब सिर्जना गर्न गरिएको कदम हो भन्नेबारे प्रस्ट भइसकेको छैन । तर इरानी रक्षा मन्त्री अजीज नासिरजादेले अमेरिकाले आक्रमण गरेमा इरान आफ्नो आसपास रहेका अमेरिकी सैन्य अड्डाहरूलाई निशाना बनाउने चेतावनी दिएका छन् ।
बीबीसीले रोयटर्सलाई उद्धृत गर्दै अमेरिकी रक्षा सचिव पिट हेगसेथले कुवेत, बहराइन लगायतका मुलुकमा रहेका अमेरिकी सैनिक परिवारहरूलाई पनि स्वेच्छाले स्वदेश फर्किन अनुमति दिइएको जनाएका छन् ।
यसैबीच, अमेरिकी काँग्रेसको एक प्यानलमा बोल्दै पेन्टागनका एक अधिकारीले इरान आणविक हतियार विकासमा अझ सशक्त बन्दै गइरहेको संकेत दिएका छन् । तर इरानले भने युरेनियम प्रशोधन आफ्ना राष्ट्रिय सुरक्षाका लागि मात्र भएको दाबी गर्दै आएको छ ।
हाल इराकमा करिब २,५०० अमेरिकी सैनिक तैनाथ छन् । बेलायती अधिकारीहरूले भने मध्यपूर्वमा बढ्दो तनावका कारण समुद्री व्यापार प्रभावित हुनसक्ने चेतावनी दिएका छन् ।
साथै, पछिल्लो घटनाक्रमले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको आपूर्तिमा संकट आउने आशंका बलियो बनेको छ, जसको असरस्वरूप तेलको मूल्यमा ४ प्रतिशतको वृद्धि भएको छ ।
प्रकाशित मिति: २९ जेष्ठ २०८२, बिहिबार
प्रतिक्रिया