आईएईएसँगको सहकार्य स्थगित गरिएको इरानको घोषणा

काठमाडौं । इरानका राष्ट्रपति मसुद पेजेसकियानले अन्तर्राष्ट्रिय आणविक ऊर्जा एजेन्सी (आईएईए)सँग इरानको सहकार्य औपचारिकरूपमा स्थगित भएको घोषणा गरेका छन् ।

आईएईए बोर्ड अफ गभर्नर्सले पारित गरेको विवादास्पद प्रस्तावपछि संयुक्त राष्ट्रसंघको आणविक निगरानी निकायसँग तनाव बढेको छ ।

न्युज डट एजेडले इरानी मिडियालाई उद्धृत गर्दै जनाएअनुसार, यो कदम इरानको संसद् मजलिसले जुन २५ मा आईएईएले राजनीतिक पक्षपात र इजरायल तथा अमेरिकाको पक्षधरता लिएको आरोप लगाउँदै सहकार्य स्थगित गर्ने विधेयक पारित गरेपछि आएको हो ।“आईएईएका निरीक्षकहरूलाई अब इरानका आणविक सुविधाहरूको सुरक्षा सुनिश्चित नभएसम्म देशमा प्रवेश गर्न दिइने छैन,” संसद्को अध्यक्ष मण्डलका सदस्य अलिरेजा सलिमीले भने । यो निर्णय सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्को अन्तिम अनुमोदनमा निर्भर हुनेछ ।

इरानको संसद्‌मा यो विधेयक आईएईए बोर्ड अफ गभर्नर्सले पारित गरेको प्रस्तावपछि पारित भएको हो, जसले लगभग दुई दशकमा पहिलोपटक इरानलाई आफ्नो सुरक्षा दायित्वहरूको पालना नगरेको आरोप लगाएको थियो । आईएईए बोर्ड अफ गभर्नर्सल उक्त प्रस्ताव १९ मतले पारित भएको थियो, ११ देशले मतदानमा भाग लिएनन् । रुस, चीन र बुर्किना फासोले विपक्षमा मतदान गरे ।

इरानी अधिकारीहरूले यो प्रस्तावलाई राजनीतिकरूपमा प्रेरित र पक्षपातपूर्ण भएको भन्दै निन्दा गरेका छन् । विशेष गरी आईएईएका महानिर्देशक राफायल ग्रोसीले इरानी आणविक सुविधा र कर्मचारीहरूमाथि इजरायल र अमेरिकाको आक्रमणको निन्दा गर्न असफल भएको आरोप लगाएका छन् ।

सांसदहरूले ग्रोसीमाथि नै प्रवेश निषेधको प्रस्ताव पनि गरेका छन् । मजलिसका सभामुख मोहम्मद बाकर कालिबाफले यसअघि यो विधेयकले एजेन्सीबाट तटस्थता र व्यावसायिकताको ठोस ग्यारेन्टी माग्ने उद्देश्य राखेको बताएका थिए ।

जुन १३ मा इरानमाथि भएको आक्रमणपछि तनाव चरमोत्कर्षमा पुगेको छ । उक्त आक्रमणमा नटान्ज जस्ता प्रमुख आणविक स्थलहरूमा हमला भएको र धेरै आणविक वैज्ञानिकहरू र वरिष्ठ सैन्य अधिकारीहरूको हत्या भएको थियो ।
इरानी नेताहरूले ग्रोसीको प्रतिवेदन र त्यसपछिको आईएईए प्रस्तावले इजरायली कारबाहीको बाटो खोलेको आरोप लगाएका छन् ।

इसको प्रतिक्रियापछि इरानले आफ्नो आणविक कार्यक्रम विस्तार गर्ने योजना घोषणा गरेको छ, जसमा नयाँ आणविक सुविधाको विकास र फोर्दो परिष्करण प्लान्टमा सेन्ट्रिफ्युजहरूको स्तरोन्नति समावेश छ ।

प्रकाशित मिति: १८ असार २०८२, बुधबार