एजेन्सी । इरानका दिवंगत सर्वोच्च नेता आयातुल्ला अली खामेनीको निधनपछि नयाँ सर्वोच्च नेता चयन गर्ने प्रक्रिया तीव्र बनेको छ। तेहरानस्थित मेहर समाचार एजेन्सी (एमएनए) का अनुसार देशको शक्तिशाली धार्मिक निकाय ‘एसेम्बली अफ एक्सपर्ट्स’ भित्र खामेनीको उत्तराधिकारीबारे अधिकांश सदस्यहरूबीच सहमति जुटेको बताइएको छ। यद्यपि नयाँ नेतृत्वबारे औपचारिक घोषणा भने अझै गरिएको छैन।
एसेम्बली अफ एक्सपर्ट्सका सदस्य मिरबाकेरीलाई उद्धृत गर्दै प्रकाशित समाचारमा उत्तराधिकारी चयनका विषयमा व्यापक सहमति बनेको उल्लेख गरिएको छ। तर केही प्रक्रियागत पक्षहरू टुंगोमा पुग्न बाँकी रहेकाले नेतृत्व हस्तान्तरणको प्रक्रिया औपचारिक रूपमा पूरा हुन समय लाग्ने बताइएको छ।
८६ वर्षीय खामेनीको हत्या भएपछि इरानमा नेतृत्व रिक्तताको अवस्था उत्पन्न भएको छ। उनको मृत्यु अमेरिका र इजरायलसँग जोडिएको आक्रमणमा भएको दाबी गरिएको छ, जसका कारण देशको राजनीतिक तथा सुरक्षा परिस्थिति अझ संवेदनशील बनेको छ।
यसैबीच इरानको नेतृत्व परिषद्ले पनि नयाँ सर्वोच्च नेता चयन प्रक्रिया अन्तिम चरणमा पुगेको संकेत दिएको छ। गत बुधबार परिषद्ले राज्य सञ्चारमाध्यममार्फत छिट्टै नयाँ सर्वोच्च नेता घोषणा गरिने जानकारी दिएको थियो।
तस्निम समाचार एजेन्सीले सार्वजनिक गरेको एक भिडियोमा एक सरकारी अधिकारीले राज्य टेलिभिजनसँग कुरा गर्दै नेतृत्व परिवर्तनको प्रक्रियामा कुनै गम्भीर जटिलता नरहेको बताएका छन्। उनका अनुसार हाल देशको प्रशासनिक जिम्मेवारी नेतृत्व परिषद्ले नै सम्हालिरहेको छ।
उनले भने, ‘भगवानको कृपाले हामी निर्णयको नजिक पुगेका छौँ, तर अहिले देश युद्धजस्तो संवेदनशील अवस्थाबाट गुज्रिरहेको छ।’ उनले वर्तमान अवस्थालाई इरानका संस्थापक नेता आयातोल्लाह रुहोल्लाह खामेनीको निधनपछिको नेतृत्व परिवर्तनसँग तुलना गरेका छन्।
उनका अनुसार त्यतिबेला तत्कालै नयाँ नेता चयन सम्भव भएको थियो, किनकि देश युद्धको अवस्थामा थिएन। अहिले भने क्षेत्रीय तनाव र सैन्य द्वन्द्वका कारण प्रक्रिया केही जटिल बनेको बताइएको छ।
यसबीच सम्भावित उत्तराधिकारीका विषयमा विभिन्न अड्कलबाजी पनि भइरहेका छन्। केही इजरायली सञ्चारमाध्यमहरूले खामेनीका छोरा मोजताबा खामेनीलाई नयाँ सर्वोच्च नेताका रूपमा चयन गरिएको दाबी गरेका थिए। तर इरान सरकारले भने ती दाबीहरूलाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरेको छ।
मुम्बईस्थित इरानी महावाणिज्य दूतावासले सामाजिक सञ्जाल ‘एक्स’ मार्फत जारी गरेको वक्तव्यमा उत्तराधिकारीबारे सञ्चारमाध्यममा आएका समाचारहरूको कुनै आधिकारिक आधार नभएको स्पष्ट पारिएको छ। वक्तव्यमा भनिएको छ कि एसेम्बली अफ एक्सपर्ट्सद्वारा चयन गरिने नेतृत्वका सम्भावित उम्मेदवारबारे मिडियामा आएका दाबीहरू आधिकारिक रूपमा पुष्टि भएका छैनन्।
नयाँ नेतृत्व चयनको प्रक्रिया जारी रहेका बेला इरानभर दिवंगत सर्वोच्च नेता खामेनीप्रति श्रद्धाञ्जली कार्यक्रम पनि सुरु गरिएको छ। राज्य सञ्चारमाध्यमका अनुसार तेहरानस्थित इमाम खामेनी प्रार्थना मैदानमा नागरिकहरूले आज राति खामेनीलाई अन्तिम श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्ने कार्यक्रम तय गरिएको छ। उक्त श्रद्धाञ्जली कार्यक्रम तीन दिनसम्म सञ्चालन हुने जनाइएको छ भने अन्त्येष्टि जुलुसको मिति र स्वरूपबारे औपचारिक निर्णयपछि जानकारी गराइनेछ।
खामेनीको मृत्यु भएको घटनापछि मध्यपूर्व क्षेत्रमा तनाव झन् चर्किएको छ। अमेरिका र इजरायलसँग सम्बन्धित आक्रमणमा खामेनीसहित इरानका केही उच्च अधिकारी मारिएको बताइएको छ। यसको प्रतिक्रियास्वरूप तेहरानले पनि प्रतिआक्रमण सुरु गरेको जनाइएको छ। इरानले अमेरिकी सैन्य अड्डा तथा इजरायलसँग सम्बन्धित लक्ष्यहरूलाई निशाना बनाउँदै कारबाही जारी राखेको बताइएको छ।
प्रकाशित मिति: २४ फाल्गुन २०८२, आइतबार
प्रतिक्रिया