काठमाडौं । बालेन्द्र शाह (बालेन) नेपालका जननिर्वाचित इतिहासकै सबैभन्दा कान्छा प्रधानमन्त्री बनेका छन्। ३६ वर्षको उमेरमै उनी देशको कार्यकारी नेतृत्वमा पुग्न सफल भएका हुन्, जसले नेपाली राजनीतिमा नयाँ पुस्ताको उदय संकेत गरेको छ।
वि.सं. २०४७ वैशाख १४ गते काठमाडौँको नरदेवीमा जन्मिएका बालेन हालै सम्पन्न प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा झापा–५ बाट विजयी भएका थिए। उनले केपी शर्मा ओली लाई ४९ हजार ६१४ मतको फराकिलो अन्तरले पराजित गर्दै ऐतिहासिक जित हासिल गरेका हुन्। बालेनले ६८ हजार ३४८ मत प्राप्त गर्दा ओलीले १८ हजार ७३४ मत मात्र ल्याएका थिए।
यसअघि काठमाडौँ महानगरपालिकाका प्रमुख रहेका बालेनले माघ ४ गते पदबाट राजीनामा दिएर Rastriya Swatantra Party (रास्वपा) मा प्रवेश गरेका थिए। पार्टीले उनलाई भावी प्रधानमन्त्रीका रूपमा अघि सारेको थियो, जसले चुनावी अभियानलाई थप उर्जा दिएको थियो।
राम नवमीको अवसर पारेर शुभ साइत १२ः३४ बजे उनले प्रधानमन्त्री पदको शपथ ग्रहण गरेका थिए। समारोहमा वैदिक तथा बौद्ध परम्पराअनुसार विशेष अनुष्ठान गरिएको थियो, जसले धार्मिक तथा सांस्कृतिक समन्वयको सन्देश दिएको छ।
बालेनले मधेसी मूलबाट पहिलो प्रधानमन्त्री बन्ने इतिहास पनि रचेका छन्। लामो समयदेखि ब्राह्मण–क्षेत्री समुदायको वर्चस्व रहेको सत्तामा उनको आगमनलाई सामाजिक समावेशिताको नयाँ अध्यायका रूपमा हेरिएको छ।
नेपालको प्रधानमन्त्री पदको इतिहास हेर्दा भीमसेन थापा लाई पहिलो प्रधानमन्त्री मानिन्छ, जसले ३१ वर्ष शासन गरेका थिए। त्यस्तै जंगबहादुर राणा सबैभन्दा कम उमेर (३१ वर्ष) मा प्रधानमन्त्री बनेका थिए, तर त्यो समय जननिर्वाचित व्यवस्था थिएन।
पञ्चायतकालमा तुलसी गिरी ३३ वर्षमै प्रधानमन्त्री बनेका थिए भने पछिल्लो समय सबैभन्दा बढी उमेरमा प्रधानमन्त्री बन्नेमा मनमोहन अधिकारी र सुशील कोइराला पर्छन्, जो ७४ वर्षको उमेरमा प्रधानमन्त्री बनेका थिए।
संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रपछि पहिलो प्रधानमन्त्री बनेका पुष्पकमल दाहाल ५४ वर्षका थिए। यस पृष्ठभूमिमा बालेनको उदयले ५२ वर्षपछि ४० वर्षमुनिको नेतृत्व देशले पाएको छ।
इन्जिनियरिङ पृष्ठभूमिका बालेनले ह्वाइट हाउस इन्स्टिच्युट अफ टेक्नोलोजीबाट स्नातक र भारतको विश्वेश्वरय्या प्रौद्योगिकी विश्वविद्यालयबाट स्नातकोत्तर गरेका छन्। २०७२ सालको भूकम्पपछि उनले राहत तथा पुनर्निर्माणमा सक्रिय भूमिका खेलेका थिए।
संगीत क्षेत्रमा पनि परिचित बालेनले ‘सडक बालक’ जस्ता गीतमार्फत पहिचान बनाएका थिए। २०७९ को स्थानीय तह निर्वाचनमा काठमाडौँ महानगरको मेयर जितेपछि उनी राष्ट्रिय राजनीतिमा बलियो रूपमा उदाएका हुन्। अब प्रधानमन्त्रीका रूपमा उनको कार्यकालले देशको दिशा कस्तो लिन्छ भन्नेमा सर्वत्र चासो बढेको छ।
प्रकाशित मिति: १३ चैत्र २०८२, शुक्रबार
प्रतिक्रिया