काठमाडौं। विश्व समुदाय यतिबेला ऊर्जा सुरक्षा को दृष्टिले अत्यन्तै संवेदनशील अवस्थामा पुगेको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा क्षेत्रका विज्ञहरूले अहिलेको अवस्थालाई इतिहासकै “सबैभन्दा ठूलो ऊर्जा सुरक्षा संकट” को रूपमा व्याख्या गर्न थालेका छन्।
अन्तर्राष्ट्रिय ऊर्जा निकायका कार्यकारी निर्देशक फतिह बिरोलका अनुसार विश्व ऊर्जा बजारमा देखिएको असन्तुलन गहिरिँदै गएको छ।
उनले ऊर्जा मूल्यमा भइरहेको तीव्र वृद्धिका कारण आगामी दिनमा मागमा कमी आउन सक्ने बताएका छन्।
उनका अनुसार ऊर्जा महँगिँदै जाँदा उपभोक्ताहरूले खपत घटाउने सम्भावना उच्च हुन्छ।
साथै विभिन्न देशहरूले ऊर्जा बचतका लागि नीति तथा कार्यक्रम लागू गर्न सक्ने भएकाले पनि समग्र मागमा गिरावट आउन सक्ने उनले उल्लेख गरेका छन्।
हालको अवस्थासम्म आइपुग्दा विश्वले दैनिक करिब १ करोड ३० लाख ब्यारेल तेल आपूर्ति गुमाइसकेको जनाइएको छ।
यो परिमाण ऊर्जा बजारका लागि अत्यन्तै ठूलो झट्का मानिन्छ, जसले आपूर्ति र मागबीचको सन्तुलन बिगार्दै गएको छ।
ऊर्जा संकट चुलिनुको मुख्य कारणमध्ये एक महत्वपूर्ण जलमार्ग स्ट्रेट अफ हर्मुज अवरुद्ध हुनु हो।
यस जलमार्गबाट विश्वको करिब २० प्रतिशत तेल तथा ग्यास आपूर्ति हुने भएकाले यसको अवरोधले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा गम्भीर असर पारेको छ र तेलको मूल्य उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ।
विज्ञहरूका अनुसार यदि उक्त जलमार्ग तत्कालै सञ्चालनमा आए पनि आपूर्ति प्रणाली पूर्ण रूपमा सहज बन्न समय लाग्नेछ।
ढुवानी, भण्डारण र वितरण प्रणालीमा आएको अवरोध हटाउन केही समय आवश्यक पर्ने भएकाले बजारमा अस्थिरता केही समय कायम रहने देखिन्छ।
समग्रमा, बढ्दो मूल्य, घट्दो आपूर्ति र अन्तर्राष्ट्रिय तनावका कारण विश्व ऊर्जा क्षेत्र अहिले अभूतपूर्व दबाबमा परेको छ।
यसले विश्व अर्थतन्त्रमा समेत व्यापक प्रभाव पार्ने संकेत देखिएको छ, जसले आगामी दिनमा ऊर्जा सुरक्षालाई अझ चुनौतीपूर्ण बनाउने अनुमान गरिएको छ।
प्रकाशित मिति: १० बैशाख २०८३, बिहिबार
प्रतिक्रिया