काठमाडौं। अमेरिकी गुप्तचर निकायहरूले इरानको सैन्य क्षमता अपेक्षाभन्दा धेरै तीव्र गतिमा पुनर्संरचना भइरहेको निष्कर्ष निकालेका छन्।
हालैका अमेरिकी तथा इजरायली आक्रमणबाट क्षति पुगेपछि पनि इरानले आफ्नो सैन्य औद्योगिक संरचना छिट्टै पुनर्निर्माण गर्दै ड्रोन उत्पादन पुनः सुरु गरिसकेको अमेरिकी विश्लेषणमा उल्लेख गरिएको छ।
अमेरिकी समाचार संस्था सीएनएनले विभिन्न अमेरिकी अधिकारीहरूलाई उद्धृत गर्दै सार्वजनिक गरेको रिपोर्टअनुसार तेहरानले रक्षा उत्पादन प्रणालीलाई पुनः सक्रिय बनाउँदै सैन्य क्षमता विस्तारमा तीव्रता दिएको देखिएको हो।
अमेरिकी गुप्तचर विश्लेषकहरूका अनुसार हालैका आक्रमणहरूले केही समयका लागि असर पारे पनि इरानको दीर्घकालीन रक्षा उत्पादन क्षमतामा स्थायी क्षति पुर्याउन सकेन।
रिपोर्टमा इरानले निगरानी तथा आक्रमण क्षमतायुक्त विभिन्न प्रकारका ड्रोन उत्पादन पुनः सुरु गरिसकेको उल्लेख छ।
विशेषगरी ‘शाहेद’ श्रृंखलाका ड्रोन फेरि उत्पादनमा फर्किनु वासिङ्टनका लागि नयाँ चिन्ताको विषय बनेको बताइएको छ।
यी ड्रोनहरू विगत केही वर्षदेखि मध्यपूर्व र युक्रेन युद्धसँग सम्बन्धित बहसमा पनि चर्चामा रहेका छन्।
अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार इरानले सैन्य उत्पादन संरचना पूर्ण रूपमा एउटै स्थानमा केन्द्रित नगरी विभिन्न क्षेत्रमा फैलाएर सञ्चालन गर्ने रणनीति अपनाएको छ।
यही कारणले उसलाई पूर्ण रूपमा निष्क्रिय बनाउन कठिन भएको अमेरिकी पक्षको बुझाइ छ।
गुप्तचर रिपोर्टमा अमेरिकी तथा इजरायली आक्रमणबाट इरानका केही सैन्य तथा औद्योगिक संरचनामा क्षति पुगेको स्वीकार गरिएको छ।
तर इरानले भूमिगत संरचना, वैकल्पिक आपूर्ति सञ्जाल र छरिएका उत्पादन केन्द्रमार्फत ती क्षति न्यूनीकरण गर्दै पुनः उत्पादन क्षमता हासिल गरिरहेको जनाइएको छ।
सीएनएनले उद्धृत गरेको एक अमेरिकी अधिकारीका अनुसार इरानले अनुमानभन्दा धेरै छिटो आफ्नो रक्षा उत्पादन प्रणाली पुनः सञ्चालनमा ल्याएको देखिन्छ।
यसले अमेरिकी सुरक्षा रणनीतिमाथि नयाँ चुनौती थपिएको विश्लेषण गरिएको छ।
अमेरिकी अधिकारीहरूले इरानको सैन्य पुनर्निर्माणमा चीन र रुसको सम्भावित प्राविधिक सहयोगबारे पनि चासो व्यक्त गरेका छन्।
विशेषगरी रुससँगको सैन्य सहकार्य तथा चीनसँगको प्राविधिक सम्बन्धले इरानलाई दीर्घकालीन रूपमा रक्षा उत्पादन पुनर्स्थापित गर्न मद्दत पुग्न सक्ने अमेरिकी आशंका छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार इरानले ड्रोन र मिसाइल उत्पादनलाई पुनः तीव्र बनाएमा मध्यपूर्वको शक्ति सन्तुलन र क्षेत्रीय सुरक्षामा नयाँ दबाब उत्पन्न हुन सक्छ।
यमन, लेबनान, सिरिया र इराकमा सक्रिय इरान समर्थित समूहहरूलाई भविष्यमा थप सैन्य सामग्री उपलब्ध गराउने सम्भावनाबारे पनि अमेरिकी पक्षले चिन्ता व्यक्त गरेको छ।
सीएनएनका अनुसार इरानको तीव्र सैन्य पुनर्निर्माणले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प नेतृत्वको प्रशासनमाथि नयाँ रणनीतिक दबाब सिर्जना गरेको छ।
वासिङ्टनभित्र इरानमाथि थप आर्थिक प्रतिबन्ध लगाउने, कूटनीतिक दबाब बढाउने वा पुनः सैन्य विकल्प प्रयोग गर्ने विषयमा बहस तीव्र बनेको जनाइएको छ।
यद्यपि केही अमेरिकी अधिकारीहरूले केवल सैन्य आक्रमणबाट मात्रै इरानको दीर्घकालीन सैन्य क्षमता समाप्त गर्न नसकिने चेतावनी दिएका छन्।
उनीहरूले कूटनीतिक पहल र रणनीतिक संवादलाई पनि समान रूपमा प्राथमिकता दिनुपर्ने धारणा राखेका छन्।
प्रकाशित मिति: ८ जेष्ठ २०८३, शुक्रबार
प्रतिक्रिया