काठमाडौं। नेपाली कांग्रेसका सांसद निश्कल राईले प्रधानमन्त्रीले संसद्मा व्यक्त गरेको सीमा सम्बन्धी अभिव्यक्तिप्रति गम्भीर असहमति जनाउँदै त्यसबारे स्पष्ट र तथ्यपरक जवाफ दिनुपर्ने माग गरेका छन्।
उनले नेपालले भारतको भूभाग अतिक्रमण गरेको भन्ने प्रधानमन्त्रीको भनाइले राष्ट्रिय स्वाभिमानसँग जोडिएको संवेदनशील प्रश्न उठाएको बताएका छन्।
सोमबार प्रतिनिधिसभाको बैठकको विशेष समयमा बोल्दै सांसद राईले प्रधानमन्त्रीले संसद्को रोष्ट्रमबाट दिएको अभिव्यक्तिले आफू मात्र नभई सम्पूर्ण नेपाली जनताको भावनामा चोट पुर्याएको दाबी गरे।
संसद् राष्ट्रको सर्वोच्च नीति निर्माण गर्ने संस्था भएकाले त्यहाँ व्यक्त गरिने हरेक भनाइको दूरगामी प्रभाव रहने उनको भनाइ थियो।
सांसद राईले प्रधानमन्त्रीले सार्वजनिक रूपमा व्यक्त गरेको धारणा संसद्को आधिकारिक अभिलेखमा समावेश भइसकेकाले त्यसलाई सामान्य टिप्पणीका रूपमा लिन नसकिने बताए। उनका अनुसार संसद्मा दर्ज भएका अभिव्यक्तिहरू भविष्यका लागि नजिर बन्ने भएकाले त्यस्ता विषयमा उच्च स्तरको जिम्मेवारी र तथ्यगत स्पष्टता आवश्यक हुन्छ।
संसद्मा आफ्नो धारणा राख्दै उनले प्रधानमन्त्रीले दिएको अभिव्यक्तिका कारण आफूलाई संसद्मा उभिँदा नै असहज महसुस भएको बताए।
उनले प्रधानमन्त्रीले राष्ट्रको सार्वभौमिकता र सीमा सम्बन्धी विषयमा अत्यन्त संवेदनशील ढंगले बोल्नुपर्ने उल्लेख गर्दै यस्ता अभिव्यक्तिले राष्ट्रिय हितसँग सम्बन्धित बहसलाई जटिल बनाउने तर्क गरे।
राईले प्रधानमन्त्रीको भनाइप्रति सत्तापक्षका सांसदहरूले समर्थन जनाउँदै ताली बजाएको घटनाप्रति पनि असन्तुष्टि व्यक्त गरे। राष्ट्रिय महत्वका विषयमा दलगत दृष्टिकोणभन्दा माथि उठेर गम्भीर छलफल हुनुपर्ने उनको धारणा थियो। उनले सीमा र भूभागसँग सम्बन्धित प्रश्नलाई राजनीतिक प्रतिस्पर्धाको विषय बनाउनु उचित नहुने बताए।
सांसद राईले प्रधानमन्त्रीको अभिव्यक्तिप्रति आफ्नो औपचारिक असहमति रहेको जनाउँदै नेपालले भारतको कुन भूभाग मिचेको हो भन्नेबारे स्पष्ट विवरण सार्वजनिक गर्न माग गरे।
यदि प्रधानमन्त्रीले संसद्मा यस्तो दाबी गर्नुभएको हो भने त्यसको आधार, प्रमाण र सम्बन्धित क्षेत्रको विवरण पनि संसद्मा प्रस्तुत गर्नुपर्ने उनको भनाइ थियो।
उनले प्रधानमन्त्रीलाई पुनः संसद्को रोष्ट्रममा उभिएर आफ्नो भनाइको पुष्टि गर्न चुनौती दिँदै नेपालले भारतको सीमा कहाँ–कहाँ अतिक्रमण गरेको हो भन्ने विषयमा स्पष्ट जानकारी दिन आग्रह गरे।
“राष्ट्रिय स्वाभिमान र सुरक्षासँग जोडिएको विषय भएकाले यसबारे एक–एक इन्चको हिसाब जनप्रतिनिधिहरूलाई जानकारी गराइनुपर्छ,” उनले भने।
राईले भविष्यमा यस्ता अभिव्यक्तिले अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध र कूटनीतिक विषयमा समेत प्रभाव पार्न सक्ने भएकाले सरकार गम्भीर हुनुपर्ने बताए।
यदि कुनै विदेशी पक्षले प्रधानमन्त्रीकै भनाइलाई आधार बनाएर दाबी प्रस्तुत गर्यो भने त्यसको जवाफ कसरी दिने भन्ने प्रश्न पनि उनले उठाए।
प्रधानमन्त्रीको भनाइको बचाउ गर्दै परराष्ट्र मन्त्रालयले त्यसलाई सीमावर्ती क्षेत्रमा देखिने ‘क्रस बोर्डर अकुपेसन’ अर्थात् सीमापार भोगचलनसँग जोडेर व्याख्या गरेको विषयमा पनि सांसद राईले असन्तुष्टि व्यक्त गरे।
भूमि अतिक्रमण र सीमापार भोगचलन फरक विषय भएको उल्लेख गर्दै उनले यस्ता संवेदनशील मुद्दामा सरकारका निकायहरूले स्पष्ट र सुसंगत धारणा राख्नुपर्ने बताए।
उनका अनुसार सीमा विवाद जस्तो राष्ट्रिय महत्वको विषयमा अस्पष्ट अभिव्यक्ति र फरक–फरक व्याख्याले जनतामा थप अन्योल सिर्जना गर्न सक्छ।
त्यसैले सरकारका सबै निकायले तथ्यमा आधारित एउटै धारणा सार्वजनिक गर्नुपर्ने आवश्यकता रहेको उनले औंल्याए।
आइतबार प्रतिनिधिसभामा सांसदहरूले उठाएका प्रश्नहरूको जवाफ दिने क्रममा प्रधानमन्त्रीले नेपालले पनि भारतको केही भूभाग प्रयोग गरिरहेको आशयको अभिव्यक्ति दिएका थिए।
त्यसयता उक्त विषय राजनीतिक वृत्तमा व्यापक बहसको विषय बनेको छ।
विभिन्न दलका नेता तथा सांसदहरूले प्रधानमन्त्रीको भनाइबारे प्रतिक्रिया जनाइरहेका छन् भने संसद्भित्र र बाहिर दुवैतर्फ यस विषयमा चर्चा बढिरहेको छ।
सांसद राईले राष्ट्रिय सीमा, सार्वभौमिकता र भूभागसँग सम्बन्धित विषयमा सरकार अत्यन्त जिम्मेवार हुनुपर्ने उल्लेख गर्दै तथ्य र प्रमाणका आधारमा मात्र सार्वजनिक अभिव्यक्ति दिनुपर्ने आवश्यकता दोहोर्याए।
उनले यस्ता विषयमा स्पष्टता कायम गर्न प्रधानमन्त्रीले संसद्मै विस्तृत जवाफ दिनुपर्ने माग गरेका छन्।
प्रकाशित मिति: १८ जेष्ठ २०८३, सोमबार
प्रतिक्रिया