काठमाडौं । भारतमा नीट–युजी २०२६ को प्रश्नपत्र लीक, नतिजा प्रकाशनमा भएको भनिएको धाँधली तथा समग्र शिक्षा प्रणालीमा सुधारको माग गर्दै सुरु भएको विद्यार्थी आन्दोलन अहिले देशव्यापी बनेको छ। ‘ककरोच जनता पार्टी’ (सीजेपी) को नेतृत्वमा नयाँ दिल्लीस्थित जन्तर मन्तरमा जारी आन्दोलनमा बलिउड र दक्षिण भारतीय फिल्म उद्योगका चर्चित कलाकारहरूले खुला समर्थन जनाएपछि आन्दोलनले थप चर्चा पाएको छ।
आन्दोलनकारीहरूले केन्द्रीय शिक्षा मन्त्री धर्मेन्द्र प्रधानको राजीनामा, परीक्षा प्रणालीमा संरचनात्मक सुधार तथा निष्पक्ष अनुसन्धानको माग गरिरहेका छन्। लद्दाखका वातावरणविद् तथा शिक्षाविद् सोनम वाङचुकले आन्दोलनप्रति ऐक्यबद्धता जनाउँदै आमरण अनशन सुरु गरेपछि प्रदर्शन थप सशक्त बनेको बताइएको छ।
नीट–युजी परीक्षामा भएको भनिएको धाँधलीविरुद्ध सामाजिक सञ्जाल अभियानकर्ता अभिजीत दिपकेले व्यङ्ग्यात्मक शैलीमा ‘ककरोच जनता पार्टी’ स्थापना गरेका थिए। जुन महिनादेखि जन्तर मन्तरमा जारी आन्दोलन जुलाई २० मा ‘चलो संसद’ मार्चका क्रममा प्रहरीसँग झडप भएपछि थप चर्किएको हो। प्रदर्शन नियन्त्रणका क्रममा प्रहरीले लाठीचार्ज र अश्रुग्यास प्रयोग गरेको घटनाले देशव्यापी प्रतिक्रिया जन्माएको छ।
यस घटनापछि बलिउडका सुपरस्टार सलमान खानले आन्दोलनप्रति समर्थन जनाउँदै प्रश्नपत्र लीकलाई गम्भीर विषयको संज्ञा दिएका छन्। उनले शान्तिपूर्ण आन्दोलनमाथि हिंसा हुनु दुःखद भएको उल्लेख गर्दै आन्दोलनलाई कुनै राजनीतिक दल वा समूहले आफ्नो स्वार्थका लागि प्रयोग गर्न नहुने बताएका छन्।
अभिनेत्री आलिया भट्टले आन्दोलनमा उत्रिएका प्रत्येक विद्यार्थीसँग एउटा सपना र परिवारको आशा जोडिएको भन्दै सरकार र समाजले उनीहरूको आवाज सुन्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरेकी छन्। उनले युवाहरूको साहसले देशलाई सोच्न बाध्य बनाएको उल्लेख गर्दै आन्दोलनकारीलाई हौसला दिएकी छन्।
वरिष्ठ अभिनेता अनुपम खेरले विद्यार्थी आन्दोलनलाई समाजको सबैभन्दा इमानदार आवाजको संज्ञा दिँदै पूर्ण समर्थन जनाएका छन्। उनले आन्दोलनमा बाह्य राजनीतिक हस्तक्षेप हुन नदिन विद्यार्थीहरूलाई सचेत पनि गराएका छन्।
दक्षिण भारतीय अभिनेता तथा राजनीतिज्ञ कमल हसनले वर्तमान शिक्षा प्रणालीको आलोचना गर्दै कोचिङ सेन्टरले वास्तविक सिकाइलाई विस्थापित गरेको टिप्पणी गरेका छन्। उनले विद्यार्थीमाथिको बल प्रयोगको विरोध गर्दै सरकारलाई आन्दोलनकारीसँग तत्काल संवाद गर्न आग्रह गरेका छन्।
अभिनेता इमरान खानले प्रहरी दमनको आलोचना गर्दै मेहनत गर्ने विद्यार्थीलाई प्रणालीले नै धोका दिएको बताएका छन्। वरिष्ठ कलाकार नसीरुद्दीन शाह, रत्ना पाठक शाह र सीमा पाहवाले पनि प्रहरीको व्यवहारप्रति प्रश्न उठाउँदै फिल्म क्षेत्रका अन्य कलाकारलाई मौन नबस्न आग्रह गरेका छन्।
अभिनेता तथा गायक दिलजीत दोसाञ्जले राज्यले विद्यार्थीहरूसँग कठोर व्यवहार गर्न नहुने बताएका छन्। रितेश देशमुख र जेनेलिया देशमुखले संयुक्त वक्तव्य जारी गर्दै युवाहरूको आवाज स्वतन्त्र रूपमा सुनिनुपर्ने धारणा राखेका छन्। प्रीति जिन्टा, वीर दास, सोनु सूद, दिया मिर्जा र जोय हाश्मी लगायतका कलाकारले पनि आन्दोलनप्रति सहानुभूति व्यक्त गर्दै शान्तिपूर्ण संवादको पक्षमा वकालत गरेका छन्।
केही कलाकार प्रत्यक्ष रूपमा आन्दोलनस्थलमै पुगेका छन्। वरिष्ठ अभिनेत्री शबाना आजमी र अभिनेता प्रकाश राज जन्तर मन्तर पुगेर विद्यार्थीसँग ऐक्यबद्धता जनाएका छन्। प्रकाश राजले यो आन्दोलनलाई युवाहरूको भविष्यका लागि भएको संघर्ष भन्दै ‘अर्को स्वतन्त्रता आन्दोलन’ जस्तै भएको टिप्पणी गरेका छन्। अभिनेत्री हुमा कुरैशी र उनका भाइ साकिब सलीम पनि आन्दोलनस्थल पुगेर अनशनरत विद्यार्थीसँग भेट गरेका थिए।
दक्षिण भारतीय फिल्म उद्योगबाट अभिनेता तथा ‘टीभीके’ पार्टीका प्रमुख थलापति विजयले नीट परीक्षा प्रणाली नै खारेज गर्न र पक्राउ परेका विद्यार्थीलाई तत्काल रिहा गर्न माग गरेका छन्। निर्देशक पा रञ्जितले विद्यार्थीमाथिको सरकारी दमनको आलोचना गरेका छन् भने मलयालम फिल्मका कलाकार टोभिनो थोमस, पार्वती तिरुभोथु, बिस्मया मोहनलाल र कुञ्चाको बोबनले पनि आन्दोलनकारीको प्रजातान्त्रिक अधिकारको रक्षा हुनुपर्ने बताएका छन्।
भारतीय इतिहासमै पहिलो पटक ‘जेन्जी’ पुस्ताको नेतृत्वमा सीजेपीको ब्यानरमा यति ठूलो विद्यार्थी आन्दोलन भएको दाबी गरिएको छ। बलिउड र दक्षिण भारतीय फिल्म उद्योगका शीर्ष कलाकारहरू एकै ठाउँमा उभिएपछि आन्दोलनले थप गति लिएको छ। सरकारले निष्पक्ष अनुसन्धानको आश्वासन दिए पनि आन्दोलनकारीहरूले शिक्षा मन्त्रीको राजीनामा र शिक्षा क्षेत्रमा ठोस सुधार नभएसम्म आन्दोलन जारी रहने अडान लिएका छन्।
प्रकाशित मिति: ७ श्रावण २०८३, बिहिबार
प्रतिक्रिया