काठमाडौं। न्युजिल्यान्डले १६ वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिकालाई सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा प्रतिबन्ध लगाउने उद्देश्यसहित विधेयक ल्याउने तयारी गरेको छ।
प्रस्तावित कानुनअनुसार टिकटक, इन्स्टाग्राम, स्न्यापच्याट, फेसबुकलगायत सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्मले आफ्ना प्रयोगकर्ताको उमेर १६ वर्षभन्दा माथि रहेको सुनिश्चित गर्नुपर्नेछ।
उमेरसम्बन्धी नियम पालना गराउन असफल हुने सामाजिक सञ्जाल कम्पनीलाई उनीहरूको वार्षिक आम्दानीको १० प्रतिशतसम्म जरिवाना गर्ने प्रस्ताव गरिएको छ। यद्यपि, प्रतिबन्ध उल्लंघन गर्ने बालबालिका, अभिभावक वा हेरचाहकर्तालाई भने जरिवाना गर्ने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छैन।
प्रधानमन्त्री क्रिस्टोफर लक्सनले सामाजिक सञ्जालले बालबालिकालाई हानिकारक सामग्री र लत लाग्ने प्रविधिको सम्पर्कमा पुर्याइरहेको भन्दै कडाइ आवश्यक रहेको बताएका छन्। उनका अनुसार सामाजिक सञ्जालको अत्यधिक प्रयोगले बालबालिकाको पारिवारिक सम्बन्ध, मानसिक स्वास्थ्य, निद्रा र शिक्षामा समेत असर पारिरहेको छ।
प्रस्तावित अनलाइन सेफ्टी विधेयकअन्तर्गत सामाजिक सञ्जाल कम्पनीहरूले प्रयोगकर्ताको उमेर पहिचान गर्न अनुहारबाट उमेर अनुमान गर्ने प्रविधि तथा डिजिटल पहिचान प्रमाणीकरणजस्ता उपाय अपनाउनुपर्ने हुन सक्छ।
यद्यपि, विधेयकमा कुन-कुन ‘उच्च जोखिम’ भएका सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्मलाई प्रतिबन्धको दायरामा राखिने भन्ने विषय भने अझै स्पष्ट गरिएको छैन।
सरकारले विधेयक अघि बढाउने तयारी गरे पनि केही राजनीतिक दलले यसको विपक्षमा मतदान गर्ने बताएका छन्। त्यसैले संसदबाट विधेयक पारित गर्न आवश्यक बहुमत जुट्ने विषयमा भने अझै निश्चितता छैन।
यसअघि अस्ट्रेलिया, बेलायतलगायत देशले पनि बालबालिकाको सामाजिक सञ्जाल प्रयोगमा उमेरसम्बन्धी कडाइ अघि बढाइसकेका छन्। अस्ट्रेलियामा नियम उल्लंघन गर्ने सामाजिक सञ्जाल कम्पनीलाई अधिकतम करिब ९ करोड ९० लाख अमेरिकी डलरसम्म जरिवाना हुन सक्ने व्यवस्था छ।
प्रकाशित मिति: ९ भाद्र २०८३, मंगलबार
प्रतिक्रिया