एजेन्सी । विश्व बजारमा इरानी तेलको आपूर्ति पुनः सुरु हुन सक्ने संकेत देखिएसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य उल्लेखनीय रूपमा घटेको छ। तेलको मूल्यमा आएको गिरावटले विश्वव्यापी मुद्रास्फीति दबाब कम हुने अपेक्षा बढाएको छ भने विभिन्न देशका सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल पनि ओरालो लागेको छ। यतिबेला लगानीकर्ताहरूको ध्यान अमेरिकी केन्द्रीय बैंक फेडरल रिजर्भ (फेड) का अध्यक्ष केभिन वार्शको नेतृत्वमा हुन लागेको पहिलो मौद्रिक नीतिगत बैठकतर्फ केन्द्रित भएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको प्रमुख सूचक ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य बुधबार प्रतिव्यारेल ८० अमेरिकी डलरभन्दा तल झरेको छ। अमेरिका–इरान तनाव सुरु भएयताको सबैभन्दा न्यून स्तरमा झरेको ब्रेन्ट क्रुड लन्डनस्थित आईसीई एक्सचेन्जमा प्रतिव्यारेल ७८ डलर २२ सेन्टमा कारोबार भएको छ, जुन अघिल्लो दिनको तुलनामा ०.९४ प्रतिशतले कम हो।
त्यसैगरी, न्युयोर्क मर्कन्टाइल एक्सचेन्जमा कारोबार हुने वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडियट (डब्ल्यूटीआई) कच्चा तेलको मूल्य पनि १.०९ प्रतिशतले घटेर प्रतिव्यारेल ७५ डलर १६ सेन्टमा सीमित भएको छ।
अमेरिकी प्रशासनका एक वरिष्ठ अधिकारीका अनुसार अमेरिका र इरानबीच हुन लागेको युद्ध अन्त्यसम्बन्धी सम्भावित सम्झौताअन्तर्गत इरानी तेलमाथिको प्रतिबन्ध हटाउने तयारी भइरहेको छ। यदि यस्तो निर्णय कार्यान्वयनमा आएमा विश्व बजारमा लाखौँ ब्यारेल अतिरिक्त तेल आपूर्ति हुन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ। यही सम्भावनाले तेलको मूल्य घटाउन र अमेरिकी सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल तल झार्न भूमिका खेलेको विश्लेषण गरिएको छ।
यसको प्रभाव एसियाली वित्तीय बजारमा पनि देखिएको छ। जापानको १० वर्षे सरकारी ऋणपत्रको प्रतिफल १.५ आधार बिन्दुले घटेर २.६३ प्रतिशतमा पुगेको छ भने अस्ट्रेलियाको १० वर्षे ऋणपत्रको प्रतिफल ५ आधार बिन्दुले घटेर ४.७८७ प्रतिशतमा झरेको छ।
एचएसबीसी बैंककी वरिष्ठ ऊर्जा विश्लेषक किम फुस्टियरका अनुसार बजारले होर्मुज जलडमरूमध्यमार्फत हुने तेल ढुवानी पूर्ण रूपमा सामान्य अवस्थामा फर्किने सम्भावनालाई सकारात्मक रूपमा मूल्याङ्कन गरिरहेको छ। यद्यपि, ढुवानी प्रणाली पूर्ण रूपमा स्थिर हुन भने आगामी सेप्टेम्बर अन्त्यसम्म लाग्न सक्ने उनको अनुमान छ।
शुक्रबार हस्ताक्षर हुने अपेक्षा गरिएको अमेरिका–इरान सम्झौताका धेरै पक्षहरू अझै सार्वजनिक गरिएका छैनन्। पछिल्ला तीन महिनादेखि होर्मुज क्षेत्रको आवागमन लगभग अवरुद्ध हुँदा विश्वव्यापी तेल आपूर्ति शृंखलामा दबाब सिर्जना भएको थियो। त्यसकै प्रभावस्वरूप अमेरिकाको कच्चा तेल भण्डारण सन् १९८३ यताकै न्यून स्तरमा पुगेको बताइएको छ।
यता, लगानीकर्ताहरू फेड अध्यक्ष केभिन वार्शले ब्याजदरसम्बन्धी कस्तो संकेत दिन्छन् भन्ने प्रतीक्षामा छन्। बजारले चालु वर्षभित्र ब्याजदर बढ्न सक्ने अनुमान गरिरहेको भए पनि यसपटकको बैठकबाट दर परिवर्तन हुने सम्भावना भने न्यून रहेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।
तर वार्शको पत्रकार सम्मेलन तथा फेडका अधिकारीहरूले सार्वजनिक गर्ने आर्थिक प्रक्षेपणलाई बजारले विशेष चासोका साथ हेर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
पिक्टेट वेल्थ म्यानेजमेन्टका वरिष्ठ अर्थशास्त्री सियाओ कुईका अनुसार वार्शले तत्कालै स्पष्ट नीतिगत दिशा दिनुभन्दा धैर्यपूर्ण र तथ्यमा आधारित मौद्रिक नीति अपनाउने संकेत दिन सक्छन्। यद्यपि, यदि उनले भविष्यमा ब्याजदर वृद्धि आवश्यक हुन सक्ने धारणा व्यक्त गरे भने बजारले त्यसलाई कडा मौद्रिक नीतिको संकेतका रूपमा बुझ्नेछ।
प्रकाशित मिति: ३ असार २०८३, बुधबार
प्रतिक्रिया