काठमाडौं । विश्वकै प्रमुख प्रविधि कम्पनीमध्ये एक एनभिडियाका सहसंस्थापक तथा प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) जेन्सन हुवाङ विवाहेत्तर सम्बन्धको विवादमा तानिएका छन्। उनीसँग जोडिएको एक महिलामाथि चिनियाँ गुप्तचर निकायका लागि काम गरेको आशङ्का गरिएपछि यो विषयले थप चर्चा पाएको छ।
६३ वर्षीय हुवाङले एनभिडियाका कर्मचारीलाई पठाएको पत्रमा आफूले पत्नीप्रति विश्वासघात गरेको स्वीकार गर्दै परिवारसँग माफी मागेका छन्। उनले आफ्नो गल्तीको कुनै बहाना नरहेको उल्लेख गरेका छन्। हुवाङले सन् १९८५ मा लरी हुवाङसँग विवाह गरेका थिए। उनीहरूका दुई सन्तान छन्।
यो विवाद सिङ्गापुरमा आधारित डेटा सेन्टर कम्पनी मेगास्पिडकी पूर्वकार्यकारी एलिस हुवाङसँग उनको निकट सम्बन्ध सार्वजनिक भएपछि बाहिर आएको हो। दुवैबीच पारिवारिक सम्बन्ध नरहेको समाचारमा उल्लेख छ।
अमेरिकी गुप्तचर अधिकारीहरूले एलिस हुवाङलाई चीनको राज्य सुरक्षा मन्त्रालयले भर्ती गरेको एजेन्ट हुन सक्ने आशङ्का गरेको जनाइएको छ। उनीमाथि एनभिडियाका उन्नत एआई चिप चीनमा गैरकानुनी रूपमा पुर्याउन र अमेरिकी प्रविधिसम्बन्धी गोप्य जानकारी सङ्कलन गर्न भूमिका खेलेको आरोपसमेत लगाइएको छ।
मेगास्पिडले पछिल्ला दुई वर्षमा एनभिडियाबाट ४.८ अर्ब अमेरिकी डलर मूल्यका उन्नत एआई चिप खरिद गरेको थियो। ती चिप अलिबाबालगायत चिनियाँ प्रविधि कम्पनीलाई कम्प्युटिङ क्षमता भाडामा दिन प्रयोग गरिएको दाबी गरिएको छ।
अमेरिकी वाणिज्य विभाग र न्याय विभागले मेगास्पिडमाथि निर्यात प्रतिबन्ध उल्लङ्घन भएको विषयमा अनुसन्धान गरिरहेको विवरणमा उल्लेख छ।
विवाद सार्वजनिक भएपछि एनभिडियाको सञ्चालक समितिले बाह्य कानुनी सल्लाहकारको सहयोगमा स्वतन्त्र निर्देशकहरूको समितिमार्फत अनुसन्धान गर्ने निर्णय गरेको छ। तर, कम्पनीको सञ्चालक समितिले राष्ट्रिय सुरक्षा वा कम्पनीका गोप्य सूचना चुहावट भएको पुष्टि गर्ने आधार नरहेको उल्लेख छ।
कम्पनीका प्रवक्ताले हुवाङले सीईओका रूपमा आफ्नो जिम्मेवारी निरन्तर निर्वाह गर्ने बताएका छन्।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भने हुवाङको बचाउ गरेका छन्। सञ्चारकर्मीसँग कुरा गर्दै ट्रम्पले उनलाई ‘आदरणीय व्यक्ति’ भन्दै देशका लागि ठूलो योगदान गरेको बताएका छन्। आफूले यस विषयमा हुवाङसँग कुरा नगरेको पनि उनले स्पष्ट पारेका छन्।
यस घटनाले अमेरिकी संसद्को समेत ध्यान खिचेको छ। अमेरिकी संसद्का विभिन्न समितिका सभापतिहरूले हुवाङलाई नोभेम्बर १८ मा बन्दसत्रीय छलफलमा उपस्थित भएर स्पष्टीकरण दिन पत्र पठाएका छन्।
सिनेटर एलिजाबेथ वारेनले पनि यस विषयमा संसद्मा जवाफ माग गर्दै अमेरिकी उन्नत प्रविधि चीनसम्म पुग्न नदिन थप कडा कानुनी व्यवस्था आवश्यक रहेको बताएकी छन्।
सन् १९९३ मा स्थापना भएको एनभिडिया अहिले विश्वकै सबैभन्दा मूल्यवान् प्रविधि कम्पनीमध्ये एक हो। एआई चिप उत्पादनमा कम्पनीको महत्त्वपूर्ण भूमिका छ। अमेरिका र चीनबीच कृत्रिम बुद्धिमत्ता तथा अत्याधुनिक प्रविधिमा प्रतिस्पर्धा चर्किरहेका बेला कम्पनीका प्रमुखसँग जोडिएको यो विवादले थप भूराजनीतिक चासो सिर्जना गरेको छ।
प्रकाशित मिति: २३ कार्तिक २०८३, सोमबार
प्रतिक्रिया