काठमाडौं । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका महामन्त्री विपिन कुमार आचार्यको नेतृत्वमा पार्टीका २० जना सांसद चीनको भ्रमणमा निस्किएका छन्। छिमेकी तथा विश्व अर्थतन्त्रको प्रभावशाली शक्तिका रूपमा स्थापित चीनको विकास, प्रविधि, सुशासन र आर्थिक रूपान्तरणलाई नजिकबाट बुझ्ने अवसर आफैमा सकारात्मक विषय हो। दुई देशबीचको राजनीतिक सम्बन्ध, आर्थिक सहकार्य र विकास साझेदारीलाई थप मजबुत बनाउन यस्ता भ्रमणले भूमिका खेल्न सक्छन्। तर एउटा स्वाभाविक प्रश्न पनि उठ्छ – एकैपटक २० जना सांसद नै चीन जानुपर्ने आवश्यकता र औचित्य के हो? देशभित्र जनताका अनेकौ अपेक्षा, अधुरा विकास आयोजना, बेरोजगारी र सार्वजनिक सेवा प्रवाहका समस्याहरू विद्यमान छन्। यस्तो अवस्थामा यति ठूलो संख्यामा जनप्रतिनिधिको विदेश भ्रमण हुँदा त्यसको उद्देश्य, उपलब्धि र प्रतिफलबारे जनताले प्रश्न गर्नु अस्वाभाविक होइन।
विदेश भ्रमण आफैमा गलत होइन, तर भ्रमणको औचित्य र त्यसबाट प्राप्त हुने उपलब्धि महत्त्वपूर्ण हुन्छ। विगतमा पनि विभिन्न राजनीतिक दलका नेता तथा सांसदहरू विदेश भ्रमणमा जाने, विकासका अनुभव साटासाट गर्ने र फर्किएपछि उपलब्धिको चर्चा गर्ने परम्परा देखिएकै हो। तर ती भ्रमणले नेपालको नीति निर्माण, प्रशासनिक सुधार, प्रविधि हस्तान्तरण र जनताको दैनिक जीवनमा कति परिवर्तन ल्याए भन्ने प्रश्नको स्पष्ट उत्तर सधै प्राप्त हुन सकेको छैन। त्यसैले रास्वपाका सांसदहरूको यो भ्रमणलाई पनि केवल औपचारिक भेटघाट, स्वागत-सत्कार र अवलोकनमा सीमित गर्नु हुँदैन। जनताले खोजेको कुरा भ्रमणको तस्बिर होइन, त्यसको परिणाम हो। भ्रमणको खर्च, निमन्त्रणा, कार्यक्रम र उपलब्धिबारे पारदर्शिता कायम गर्नु पनि उत्तिकै आवश्यक छ।
चीनले पछिल्ला केही दशकमा हासिल गरेको आर्थिक तथा प्राविधिक विकास नेपालका लागि अध्ययनयोग्य छ। कृत्रिम बुद्धिमत्ता, डिजिटल शासन, कृषि आधुनिकीकरण, औद्योगिक उत्पादन, स्वास्थ्य सेवा, यातायात, ऊर्जा र पूर्वाधार विकासका क्षेत्रमा चीनले उल्लेखनीय प्रगति गरेको छ। त्यसैले भ्रमणमा सहभागी २० जना सांसदले आ-आफ्नो रुचि, विज्ञता र जिम्मेवारीअनुसार फरक-फरक क्षेत्रको गहिरो अध्ययन गर्न सक्छन्। कसैले कृषि प्रविधि सिकेर नेपालका किसानका लागि उपयोगी योजना ल्याउन सक्छन्, कसैले स्वास्थ्य क्षेत्रमा प्रविधि भित्र्याउने पहल गर्न सक्छन्, कसैले उद्योग र रोजगारी सिर्जनाको नमुना अध्ययन गर्न सक्छन् भने कसैले डिजिटल सार्वजनिक सेवा र सुशासनको अभ्यास बुझेर नेपालको प्रशासनिक सुधारमा योगदान दिन सक्छन्।
२० जना सांसद चीन गएका छन् भने २० जनाले नै नेपालका लागि एउटा-एउटा ठोस उपलब्धि लिएर फर्किनुपर्छ। भ्रमण टोलीका प्रत्येक सदस्यले आफूले अध्ययन गरेको विषयमा छुट्टाछुट्टै प्रतिवेदन तयार गर्नुपर्छ। चीनमा देखिएका राम्रा अभ्यास मध्ये नेपालमा तत्काल लागू गर्न सकिने विषय पहिचान गरी सम्बन्धित मन्त्रालय, संसदीय समिति र स्थानीय तहसँग समन्वय गर्नुपर्छ। प्रविधि सिकेर फर्किने मात्र होइन, आवश्यक प्रविधि हस्तान्तरण, लगानी, प्राविधिक सहयोग र संस्थागत साझेदारीका लागि पहल पनि गर्नुपर्छ। एउटा सांसदले एउटा उपयोगी प्रविधि, एउटा व्यावहारिक योजना वा एउटा सम्भावनायुक्त परियोजनाको आधार तयार गर्न सके भने पनि भ्रमणको सार्थकता प्रमाणित हुन सक्छ।
रास्वपाले राजनीतिमा सुशासन, पारदर्शिता, जवाफदेहिता र नयाँ राजनीतिक संस्कारको अपेक्षा जगाएको छ। त्यसैले यस दलका जनप्रतिनिधिबाट जनताले अरू भन्दा बढी जिम्मेवारी र उदाहरणीय व्यवहारको अपेक्षा गर्नु स्वाभाविक हो। विदेश भ्रमणका विषयमा प्रश्न उठाउने नागरिकलाई आलोचक वा विरोधी ठान्नु हुँदैन। बरु उनीहरूका प्रश्नलाई लोकतान्त्रिक जवाफदेहिताको स्वाभाविक अभ्यासका रूपमा लिनुपर्छ। भ्रमणमा सहभागी सांसदहरूले नेपाल फर्किएपछि सार्वजनिक रूपमा आफ्नो अध्ययन, सिकाइ, खर्चको विवरण र कार्यान्वयनयोग्य योजनाबारे जानकारी दिए भने आलोचनालाई विश्वासमा बदल्न सकिन्छ। यही नै नयाँ राजनीतिक संस्कारको वास्तविक परीक्षा हुनेछ।
अन्त्यमा, महामन्त्री विपिनकुमार आचार्य सहित चीन भ्रमणमा रहेका सम्पूर्ण २० जना सांसदहरूलाई सफल, उपलब्धिमूलक र फलदायी भ्रमणको हार्दिक शुभकामना। हाम्रो अपेक्षा यति मात्र हो – चीनबाट फर्किदा केवल अनुभव र सम्झना मात्र होइन, नेपालको विकासमा उपयोगी ज्ञान, प्रविधि, लगानीका सम्भावना र कार्यान्वयन गर्न सकिने योजनाहरू पनि लिएर आउन्। २० जना सांसदले २० वटा सकारात्मक उपलब्धिको जग बसाल्न सके भने त्यो केवल एउटा राजनीतिक दलको सफलता हुने छैन, समग्र नेपालको उपलब्धि हुनेछ। चीनको विकासबाट सिकौं, तर नेपालको आवश्यकता र राष्ट्रिय हित अनुसार त्यसलाई व्यवहारमा उतारौं। देशले अहिले भ्रमण गर्ने प्रतिनिधि भन्दा देशको भविष्य बदल्ने परिणाम दिने प्रतिनिधि खोजिरहेको छ।
प्रकाशित मिति: २९ कार्तिक २०८३, आइतबार
प्रतिक्रिया