वासिङ्टन। अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले सामाजिक सञ्जालमार्फत गरेको विवादास्पद अभिव्यक्ति पछि भारत र अमेरिकाबीचको कूटनीतिक सम्बन्धमा नयाँ तनाव उत्पन्न भएको छ।
भारत सरकारले उक्त टिप्पणीलाई कडा शब्दमा अस्वीकार गर्दै यसलाई अनुचित र यथार्थविहीन भनेको छ।
बुधबार राति ट्रम्पले सार्वजनिक गरेको सन्देशमा अमेरिकामा जन्मिएका सबैलाई स्वतः नागरिकता दिने संवैधानिक व्यवस्थाको आलोचना गरिएको थियो।
सो क्रममा उनले विशेषगरी भारतीय मूलका आप्रवासीहरूलाई लक्षित गर्दै उनीहरूले स्थानीय नागरिकलाई रोजगारी नदिने र अङ्ग्रेजी भाषामा दक्षता नभएको आरोप लगाएका थिए।
साथै भारतलाई ‘नरक’ भनेर सम्बोधन गरेपछि विवाद अझ चर्किएको हो।
भारतीय विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले उक्त अभिव्यक्तिलाई स्पष्ट रूपमा अनुपयुक्त, असान्दर्भिक र खराब अभिरुचिको भएको बताएका छन्।
उनले यस्ता भनाइहरूले दुई देशबीचको सम्बन्धको वास्तविक स्वरूप झल्काउन नसक्ने उल्लेख गर्दै भारत–अमेरिका सम्बन्ध आपसी सम्मान र साझा हितमा आधारित रहेको स्पष्ट पारे।
यसैबीच, भारतीय मूलका एक अमेरिकी सांसदले पनि ट्रम्पको टिप्पणीको कडा आलोचना गरेका छन्।
उनले यस्तो अभिव्यक्तिलाई आपत्तिजनक, अज्ञानतापूर्ण र जिम्मेवारीपूर्ण पदको गरिमाभन्दा तलको व्यवहार भएको बताएका छन्।
साथै उनले आप्रवासी परिवारहरूले भोग्ने संघर्षबारे ट्रम्प अनभिज्ञ रहेको टिप्पणी गरेका छन्।
अमेरिकास्थित एक हिन्दू संस्थाले समेत उक्त अभिव्यक्तिप्रति आपत्ति जनाउँदै यसलाई घृणास्पद र जातीय विभाजन बढाउने खालको भनाइको संज्ञा दिएको छ।
संस्थाले यस्तो अभिव्यक्तिले समाजमा विदेशीविरोधी भावना र विभाजनलाई थप बल पुर्याउने चेतावनी दिएको छ।
अमेरिकामा आप्रवासन नीतिमा कडाइ ल्याउने आफ्नो एजेन्डाअन्तर्गत ट्रम्पले विशेषगरी भारतीय प्राविधिक जनशक्तिलाई असर पार्ने भिसा व्यवस्थालाई लक्षित गर्दै आएका छन्, जसले दुई देशबीचको सम्बन्धमा जटिलता थप्दै आएको छ।
यसअघि पनि भारत–पाकिस्तानबीचको तनावका क्रममा आफ्नो मध्यस्थतालाई पर्याप्त महत्व नदिएको भन्दै ट्रम्पले भारतप्रति असन्तुष्टि जनाएका थिए।
साथै व्यापारिक क्षेत्रमा दबाब सिर्जना गर्न उच्च कर लगाइएको विषयले समेत सम्बन्धमा चिसोपना ल्याएको विश्लेषण गरिएको छ।
यद्यपि, चीनसँगको रणनीतिक प्रतिस्पर्धालाई ध्यानमा राख्दै अघिल्ला अमेरिकी प्रशासनहरूले भारतसँग सुदृढ सम्बन्ध कायम राख्न निरन्तर प्रयास गर्दै आएका थिए।
तर ट्रम्पको पछिल्लो अभिव्यक्तिले उक्त दीर्घकालीन रणनीतिमाथि प्रश्न उठाएको छ।
यसैबीच, अमेरिकी विदेशमन्त्रीको आसन्न भारत भ्रमणको तयारी भइरहेका बेला यस्तो विवाद सतहमा आउनु कूटनीतिक दृष्टिले महत्वपूर्ण मानिएको छ।
यसले दुई देशबीचको सम्बन्ध सुधारका प्रयासमा चुनौती थप्ने विश्लेषण गरिएको छ।
प्रकाशित मिति: ११ बैशाख २०८३, शुक्रबार
प्रतिक्रिया